Top 10 Kleinste Landen ter Wereld naar Oppervlakte

Vaticaanstad is met een oppervlakte van slechts 0,49 vierkante kilometer (49 hectare) het kleinste land ter wereld, op de voet gevolgd door het prinsdom Monaco (circa 2,08 km²) en de Pacifische eilandnatie Nauru (21 km²).

Wereldwijd zijn er 195 onafhankelijke staten te vinden, variërend van giganten als Rusland en Canada die miljoenen vierkante kilometers beslaan tot dwergstaten die qua omvang kleiner zijn dan een gemiddelde Nederlandse dorpskern. Alle tien soevereine landen in dit overzicht hebben een oppervlakte van minder dan 400 vierkante kilometer. Ter vergelijking: Nederland is met ruim 41.500 vierkante kilometer ruim honderdmaal groter dan het grootste land in deze lijst.

1. Vaticaanstad – 0,49 km²

Het allerkleinste soevereine land ter wereld bevindt zich als enclave midden in een Europese wereldstad. Vaticaanstad ligt geheel omsloten door de Italiaanse hoofdstad Rome. Het dwergstaatje verkreeg zijn officiële onafhankelijkheid in 1929 via de Verdragen van Lateranen, gesloten tussen paus Pius XI en de Italiaanse regering, waarmee de soevereiniteit van de Heilige Stoel definitief werd vastgelegd.

Met ongeveer 800 inwoners fungeert de staat als het wereldwijde bestuurscentrum van de rooms-katholieke kerk en de officiële residentie van de paus. Ondanks het minuscule territorium herbergt het land culturele schatten van onschatbare waarde, waaronder een van de grootste kerken ter wereld (de Sint-Pietersbasiliek), de Sixtijnse Kapel en de Vaticaanse Musea. De economie drijft hoofdzakelijk op de verkoop van postzegels, munten en toeristische entreegelden, aangevuld met vrijwillige giften van gelovigen wereldwijd.

2. Monaco – 2,08 km²

Aan de zonovergoten Franse Rivièra ligt het vorstendom Monaco, dat over land volledig wordt omgeven door Frankrijk en aan de zuidzijde grenst aan de Middellandse Zee. Door de recente oplevering van het prestigieuze landwinningsproject Mareterra is het landoppervlak gegroeid van 2,02 naar circa 2,08 vierkante kilometer. Met ruim 39.000 inwoners is het na Vaticaanstad het kleinste, maar tegelijkertijd met afstand het dichtstbevolkte land op aarde.

Monaco staat internationaal bekend als toevluchtsoord voor de mondiale elite, aangetrokken door het milde klimaat en het ontbreken van inkomstenbelasting. Nergens ter wereld is de concentratie miljonairs per vierkante meter zo hoog. Het dwergstaatje wordt geregeerd door het Huis Grimaldi en ontleent zijn faam aan het historische Monte Carlo Casino, de luxe jachthaven Port Hercule en de prestigieuze Formule 1 Grand Prix door de nauwe straten.

3. Nauru – 21 km²

Gelegen in Micronesië, ten noordoosten van Australië, vormt Nauru de kleinste eilandnatie en tevens de kleinste republiek ter wereld. Het land bestaat uit één enkel ovaalvormig koraalatol met een landoppervlak van slechts 21 vierkante kilometer. Met circa 12.500 inwoners kent het land geen officiële hoofdstad; de nederzetting Yaren fungeert in de praktijk als regeringszetel.

De recente geschiedenis van Nauru is zowel opmerkelijk als tragisch. In de jaren zeventig en tachtig behoorde het eiland dankzij grootschalige winning van hoogwaardig fosfaat (eeuwenoude vogelmestafzettingen) tot de rijkste landen per hoofd van de bevolking. Toen de voorraden rond de eeuwwisseling uitgeput raakten, bleef het binnenland achter als een onvruchtbaar landschap van scherpe kalksteenpieken. Tegenwoordig zoekt de eilandstaat naar nieuwe economische inkomstenbronnen, onder meer via visrechten en internationale bankdiensten.

4. Tuvalu – 26 km²

In het hart van Polynesië ligt Tuvalu, een afgelegen archipel bestaande uit drie rif-eilanden en zes atollen. De totale landoppervlakte bedraagt slechts 26 vierkante kilometer, verspreid over een reusachtig oceaanbekken. Het land telt ongeveer 11.000 inwoners en werd in 1978 onafhankelijk van het Verenigd Koninkrijk.

Tuvalu bevindt zich in de frontlinie van de wereldwijde klimaatverandering: het hoogste punt van het land ligt nauwelijks 4,5 meter boven de zeespiegel. Koning springtij en zeespiegelstijging bedreigen het grondwater en de voedselzekerheid, waardoor het land een uniek verdrag met Australië sloot voor gecontroleerde klimaatasielmigratie. Opmerkelijk genoeg haalt de staat een aanzienlijk deel van zijn jaarlijkse begroting uit de digitale wereld: het land bezit de rechten op het populaire internetdomein ‘.tv’, dat wereldwijd door mediabedrijven en streamingdiensten wordt geleased.

5. San Marino – 61 km²

Geheel ingeklemd tussen de Italiaanse regio’s Emilia-Romagna en Marche ligt San Marino, met een oppervlakte van ruim 61 vierkante kilometer. De ministaat telt circa 34.000 inwoners en staat bekend als de oudste nog bestaande grondwettelijke republiek ter wereld, volgens de overlevering gesticht in het jaar 301 na Christus door de christelijke steenhouwer Marinus.

Het landschap wordt gedomineerd door de steile kalkstenen bergkam van Monte Titano, waarop de drie middeleeuwse vestingstorens van San Marino prijken. De republiek heeft een uniek politiek bestuursmodel dat rechtstreeks afstamt van Romeinse tradities: elke zes maanden kiezen de parlementsleden twee nieuwe staatshoofden (de Capitani Reggenti). Dankzij een bloeiende financiële sector, toerisme en postzegeluitgiftes geniet de bevolking van een hoge levensstandaard.

6. Liechtenstein – 160 km²

In de Alpenvallei van de Rijn, ingeklemd tussen Zwitserland en Oostenrijk, ligt het vorstendom Liechtenstein. Met een oppervlakte van 160 vierkante kilometer en ongeveer 40.000 inwoners bezit het land een zeldzame geografische eigenschap: samen met Oezbekistan is het een van de twee enige landen ter wereld die ‘dubbel ingesloten door land’ zijn (beide buurlanden grenzen zelf ook niet aan een zee).

Hoewel het vorstendom vaak wordt geassocieerd met zijn verleden als discreet belastingparadijs, is Liechtenstein tegenwoordig een hoogontwikkelde industriestaat. Het behoort tot de rijkste landen ter wereld gemeten naar inkomen per inwoner. Naast vermogensbeheer is het land een wereldwijde koploper in gespecialiseerde precisietechnologie, bevestigingssystemen en tandprotheses, met kasteel Vaduz als monumentaal herkenningspunt boven de hoofdstad.

7. Marshalleilanden – 181 km²

De Republiek der Marshalleilanden bestaat uit 29 koraalatollen en meer dan duizend piepkleine eilandjes in Micronesië. Terwijl de droge landoppervlakte amper 181 vierkante kilometer beslaat, liggen de atollen verspreid over bijna twee miljoen vierkante kilometer oceaanwater. Er wonen circa 42.000 mensen, hoofdzakelijk op het hoofdatol Majuro en Kwajalein.

De archipel kent een bewogen moderne geschiedenis: tussen 1946 en 1958 gebruikten de Verenigde Staten de atollen Bikini en Enewetak als testterrein voor 67 zware kernproeven. Tegenwoordig staan de lagunes van de Marshalleilanden bekend om hun ongerepte onderwaterwereld vol onaangetaste koraalriffen en historische scheepswrakken uit de Tweede Wereldoorlog, al vormt kusterosie door extreme getijden een constante uitdaging voor de bewoners.

8. Saint Kitts en Nevis – 261 km²

In het oostelijke bekken van de Caribische Zee vormen de twee vulkaaneilanden Saint Kitts en Nevis samen de kleinste soevereine staat van het complete Amerikaanse continent. Met een gezamenlijke oppervlakte van 261 vierkante kilometer en circa 48.000 inwoners werd de federatie in 1983 onafhankelijk van Groot-Brittannië.

Historisch gezien fungeerden de eilanden als de eerste permanente Britse en Franse kolonies in het Caribisch gebied, wat de bijnaam ‘moederkolonie van de West-Indies’ opleverde. Het indrukwekkende zeventiende-eeuwse fort op Brimstone Hill getuigt van de felle koloniale strijd om de lucratieve suikerriethandel. Tegenwoordig drijft de economie op hoogwaardig toerisme en het oudste ‘Citizenship by Investment’-programma ter wereld.

9. Malediven – 300 km²

Met een landoppervlak van circa driehonderd vierkante kilometer zijn de Malediven het kleinste land van Azië. De republiek bestaat uit bijna 1.200 koraaleilanden gegroepeerd in 26 atollen in de Indische Oceaan, ten zuidwesten van Sri Lanka en India. Slechts tweehonderd eilanden worden permanent bewoond door de ruim 520.000 inwoners.

De Malediven vertonen een scherp demografisch contrast. Enerzijds trekken de afgelegen privé-resorts jaarlijks miljoenen luxezoekers aan, anderzijds herbergt het volgebouwde hoofdeiland Malé meer dan een derde van de gehele bevolking op amper twee vierkante kilometer. Met een gemiddelde hoogte van slechts 1,5 meter boven de golven is het land het laagst gelegen ter wereld, waardoor kustversterking en de aanleg van het kunstmatige eiland Hulhumalé essentieel zijn voor de toekomst.

10. Malta – 316 km²

De republiek Malta sluit de top tien af met een oppervlakte van 316 vierkante kilometer. Gelegen in de Middellandse Zee ten zuiden van Sicilië bestaat de archipel uit de drie bewoonde eilanden Malta, Gozo en Comino. Met ruim 535.000 inwoners is het niet alleen een zeer populair vakantieland, maar tevens de kleinste lidstaat van de Europese Unie en een van de meest dichtbevolkte landen ter wereld.

Malta dankt zijn faam aan een strategische ligging die door de eeuwen heen werd betwist door Feniciërs, Romeinen, Arabieren en de Johannieter Ridders van Malta. De monumentale forten rond hoofdstad Valletta en de prehistorische megalietentempels van Ħaġar Qim en Ġgantija behoren tot de oudste vrijstaande gebouwen ter wereld, ouder nog dan de Egyptische piramides. Tegenwoordig combineert het eiland zijn rijke cultuurhistorie met een bloeiende sector voor financiële dienstverlening en online technologie.

Ook interessant

• Top 10 Grootste Landen ter Wereld (oppervlakte)
• Top 10 Dichtbevolkte Landen Ter Wereld
• 10 Rijkste landen in de wereld
• Top 10 Oudste Gebouwen ter Wereld
• 10 Grootste Landen ter wereld (inwoners)
• 10 Grootste landen van Afrika
• 10 Grootste Eilanden van Europa
• 10 Grootste Eilanden ter Wereld
• Top 10 grootste landen van Azië (inwoners)
• 10 Landen zonder leger

“`