Wat is het grootste eiland van Europa? Met een landoppervlakte van ruim 209.000 vierkante kilometer is Groot-Brittannië met afstand het grootste eiland van Europa, op ruime afstand gevolgd door de vulkanische eilandstaat IJsland en het groene Ierland. De Europese wateren herbergen een enorme variatie aan eilanden: van zonovergoten mediterrane bestemmingen zoals de Griekse en Spaanse eilanden tot reusachtige, met gletsjers bedekte arctische rotseilanden in de Noordelijke IJszee.
De onderstaande ranglijst rangschikt de tien grootste Europese eilanden op basis van hun landoppervlak in vierkante kilometers. Groenland is in dit overzicht niet opgenomen: hoewel het staatkundig deel uitmaakt van het Koninkrijk Denemarken, ligt het geografisch en geologisch op de Noord-Amerikaanse tektonische plaat. Bij Cyprus geldt het omgekeerde: geografisch ligt het eiland in West-Azië, maar staatkundig en cultureel wordt het als lidstaat van de Europese Unie steevast tot Europa gerekend.
1. Groot-Brittannië – circa 209.331 km²
Groot-Brittannië is het grootste eiland van het Europese continent en het op acht na grootste eiland ter wereld. Het eiland ligt in de noordelijke Atlantische Oceaan en wordt door het Kanaal en de Noordzee gescheiden van het Europese vasteland. Op het eiland wonen circa 67 miljoen mensen, waarmee het na Java en Honshu een van de dichtstbevolkte eilanden op aarde is.
Staatkundig gezien herbergt het eiland drie van de vier landen van het Verenigd Koninkrijk: Engeland, Schotland en Wales (Noord-Ierland bevindt zich op het buureiland Ierland). Het landschap verloopt van de glooiende krijtrotsen en heuvels in Zuid-Engeland naar de ruige bergketens van Wales en de Schotse Hooglanden, waar Ben Nevis met 1.345 meter het hoogste punt van het eiland vormt.
2. IJsland – circa 103.000 km²
IJsland ligt in de noordelijke Atlantische Oceaan, net ten zuiden van de noordpoolcirkel. Met een oppervlakte van ruim 103.000 vierkante kilometer is het het op een na grootste eiland van Europa. Omdat er circa 390.000 mensen wonen, waarvan ruim twee derde geconcentreerd in de regio rond de hoofdstad Reykjavik, is IJsland veruit het dunst bevolkte land van het continent.
Het eiland is geologisch piepjong en bevindt zich exact op de Mid-Atlantische Rug, de scheidslijn waar de Noord-Amerikaanse en Euraziatische tektonische platen uit elkaar drijven. Dit zorgt voor een ongekende concentratie aan actieve vulkanen (zoals de Eyjafjallajökull, Hekla en de vulkaansystemen op het schiereiland Reykjanes), geisers en warmwaterbronnen. Ruim elf procent van het landoppervlak is bedekt met gletsjers, met de Vatnajökull als de grootste ijskap van Europa qua volume.
3. Ierland – circa 84.421 km²
Ierland ligt direct ten westen van Groot-Brittannië en staat wereldwijd bekend als het ‘Smaragden Eiland’. Dankzij de warme Noord-Atlantische Golfstroom kent het eiland een uitzonderlijk mild en vochtig zeeklimaat, waardoor de vegetatie het hele jaar door diepgroen blijft. Op het gehele eiland wonen tegenwoordig ruim 7,1 miljoen mensen.
Het eiland is staatkundig opgesplitst in twee delen: de soevereine Republiek Ierland (met hoofdstad Dublin), die circa vijfzesde van het grondgebied beslaat, en Noord-Ierland (met hoofdstad Belfast), dat deel uitmaakt van het Verenigd Koninkrijk. Topografisch heeft Ierland de vorm van een schaal: een centraal laagland met talloze meren, turfmoerassen en de rivier de Shannon, omringd door kustgebergten met de Carrauntoohil (1.038 meter) in Kerry als hoogste piek.
4. Severnyeiland (Nova Zembla) – circa 48.904 km²
Het Severnyeiland (letterlijk ‘Noordereiland’) vormt de noordelijke helft van de Russische archipel Nova Zembla, gelegen tussen de Barentszzee en de Karazee in de Noordelijke IJszee. Met een oppervlakte van bijna 49.000 vierkante kilometer is dit afgelegen pooleiland groter dan landen als Nederland, België of Denemarken.
Meer dan veertig procent van het landoppervlak wordt permanent bedekt door de Severny-ijskap, een enorme gletsjermassa die direct uitmondt in zee. Het eiland kent een streng poolklimaat en bezit geen permanente burgerbevolking. Tijdens de Koude Oorlog fungeerde het Severnyeiland als nucleair testterrein van de Sovjet-Unie; in oktober 1961 werd boven de kaap Soechoj Nos de beruchte Tsar Bomba tot ontploffing gebracht, de krachtigste explosie van een door mensen gemaakte bom in de geschiedenis. Vandaag de dag herbergt het eiland streng beveiligde militaire radar- en marineposten.
5. Spitsbergen (Svalbard) – circa 37.673 km²
Spitsbergen is het grootste en enige permanent bewoonde eiland van de Noorse Svalbard-archipel, gelegen diep in het poolgebied op zo’n achthonderd kilometer ten noorden van het Noorse vasteland. Het eiland dankt zijn naam aan de Nederlandse ontdekkingsreiziger Willem Barentsz, die tijdens zijn zoektocht naar de Noordoostelijke Doorvaart in 1596 de steile, spitse bergtoppen uit het poolijs zag oprijzen.
Het ruige landschap bestaat voor meer dan de helft uit gletsjers en kale toendra waar de grond permanent bevroren is. De hoofdplaats Longyearbyen telt circa 2.500 inwoners en herbergt een internationale gemeenschap van wetenschappers, mijnwerkers en pooltoeristen. Spitsbergen herbergt tevens de Svalbard Global Seed Vault, een ondergrondse zaadbank in de permafrost die als back-up fungeert voor de wereldwijde gewasbiodiversiteit, en staat bekend om zijn grote populatie wilde ijsberen.
6. Joezjnyeiland (Nova Zembla) – circa 33.275 km²
Het Joezjnyeiland (‘Zuidereiland’) is het zuidelijke hoofdeiland van de Russische Nova Zembla-archipel. Het wordt van het noordelijke Severnyeiland gescheiden door de nauwe zeestraat Matotsjkin Sjar, die op het smalste punt slechts twee kilometer breed is en beide poolzeeën met elkaar verbindt.
In tegenstelling tot het met ijskappen bedekte noordereiland bestaat het Joezjnyeiland voornamelijk uit arctische toendra, bevolkt door poolvossen, lemmingen en reusachtige vogelkolonies op de kustkliffen. De oorspronkelijke inheemse bevolking, de Nenetsen, werd in de jaren vijftig door de Sovjet-autoriteiten gedwongen geëvacueerd naar het vasteland om plaats te maken voor ondergrondse atoomproeven. Tegenwoordig bevindt zich bij de nederzetting Rogatsjovo een permanente Russische militaire vliegbasis.
7. Sicilië – circa 25.711 km²
Sicilië is het grootste en meest bevolkte eiland in de Middellandse Zee en vormt een autonome regio van Italië. Het eiland wordt slechts door de drie kilometer brede Straat van Messina gescheiden van de punt van de Italiaanse laars. Met ruim 4,8 miljoen inwoners en een rijke geschiedenis die getekend is door Griekse, Romeinse, Arabische en Normandische heersers, bezit Sicilië een uniek cultureel erfgoed.
De absolute blikvanger van het eiland is de Etna aan de oostkust nabij Catania. Met een hoogte van circa 3.357 meter is dit de hoogste en actiefste stratovulkaan van Europa, die regelmatig gloeiende lava en asregens produceert. De vruchtbare vulkanische asbodems rondom de berg maken intensieve landbouw mogelijk, met name de teelt van bloedsinaasappels, olijven, amandelen en wijngaarden.
8. Sardinië – circa 24.090 km²
Sardinië ligt centraal in het westelijke bekken van de Middellandse Zee, direct ten zuiden van het Franse eiland Corsica. Dit Italiaanse eiland telt ruim 1,6 miljoen inwoners, met de historische havenstad Cagliari in het zuiden als regionale hoofdstad. De meer dan 1.800 kilometer lange kustlijn staat bekend om haar kristalheldere water en granieten rotsformaties, maar bezienswaardigheden op Sardinië zijn er ook in het bergachtige binnenland in overvloed.
Het binnenland wordt gedomineerd door het Gennargentu-massief (Punta La Marmora, 1.834 meter) en herbergt duizenden geheimzinnige bronstijdvestingen van steen, de zogeheten nuraghi. Sardinië geniet daarnaast wereldwijde faam onder wetenschappers als een van de officiële Blue Zones: regio’s waar inwoners dankzij gezonde voeding, beweging en hechte sociale structuren opvallend vaak in goede gezondheid ouder dan honderd jaar worden.
9. Noord-Oostland (Nordaustlandet) – circa 14.443 km²
Noord-Oostland (Nordaustlandet) is het op een na grootste eiland van de Noorse archipel Spitsbergen. Het eiland ligt ten noordoosten van het hoofdeiland en is voor meer dan tachtig procent bedekt door gigantische permanente gletsjerkappen: de Vestfonna in het westen en de immense Austfonna in het oosten.
Met een oppervlakte van meer dan 8.100 vierkante kilometer geldt de Austfonna als de grootste ijskap van Europa qua oppervlakte. De ijskap bezit een spectaculaire gletsjermuur van honderden kilometers lengte die direct afkalft in de Barentszzee. Het eiland is volledig onbewoond door mensen en geniet de strengste natuurbescherming als reservaat, waar grote kolonies walrussen rusten op de kiezelstranden en ijsberen foerageren op het pakijs.
10. Cyprus – circa 9.251 km²
Cyprus sluit de top 10 van grootste Europese eilanden af en ligt in het uiterste oosten van de Middellandse Zee. Geografisch bevindt het eiland zich op de Anatolische plaat nabij de kusten van Turkije, Syrië en Libanon, maar staatkundig, historisch en cultureel maakt het als lidstaat van de Europese Unie integraal deel uit van Europa. Zou men Cyprus puur fysisch-geografisch tot Azië rekenen, dan neemt het Franse eiland Corsica (8.680 km²) de tiende plek in.
Het eiland telt ruim 1,25 miljoen inwoners en is sinds 1974 staatkundig verdeeld: de internationaal erkende Republiek Cyprus beslaat het zuidelijke deel, terwijl het noordelijke deel wordt bestuurd door de zelfverklaarde Turkse Republiek Noord-Cyprus, gescheiden door een door de VN bewaakte bufferzone. Het landschap varieert van de geurende dennenbossen van het Troödosgebergte (Mount Olympus, 1.952 meter) tot de vruchtbare Mesaoria-vlakte rond de gedeelde hoofdstad Nicosia.
Andere lijstjes over eilanden
- 10 Grootste eilanden ter wereld
- 10 Vreemde eilanden in de wereld
- 10 kunstmatige eilanden
- 10 Grootste Waddeneilanden
- 10 Landen met de meeste eilanden
- 10 Mooiste eilanden in de wereld
- Top 10 Mooiste eilanden van Thailand
- Top 10 Mooiste eilanden van Griekenland
“`
en Texel??
texel is meer dan 3x zo klein als cyprus