Top 10 Grootste Landen ter Wereld naar Oppervlakte

Rusland is met ruim zeventien miljoen vierkante kilometer met afstand het grootste land ter wereld qua oppervlakte, op de voet gevolgd door Canada (bijna tien miljoen km²) en de Verenigde Staten (ruim 9,8 miljoen km²). De aarde heeft een totale oppervlakte van circa 510 miljoen vierkante kilometer, waarvan slechts 29 procent (ongeveer 149 miljoen km²) uit vasteland bestaat. De tien grootste naties nemen gezamenlijk bijna de helft van al het bewoonbare landoppervlak op onze planeet in beslag. Van de arctische toendra’s in Siberië tot de tropische regenwouden van het Amazonegebied en de uitgestrekte zandzeeën van de Sahara: dit zijn de tien grootste landen ter wereld.

1. Rusland – 17.098.242 km²

De Russische Federatie voert de wereldranglijst soeverein aan en is bijna tweemaal zo groot als de nummer twee op deze lijst. Met een territorium van ruim zeventien miljoen vierkante kilometer beslaat het land meer dan een achtste van al het bewoonde landoppervlak op aarde, uitgesmeerd over maar liefst elf tijdzones. De natuurlijke scheidslijn van het Oeralgebergte verdeelt het gigantische rijk over twee continenten: Europa en Azië.

Hoewel Siberië en het Russische Verre Oosten het leeuwendeel van het Aziatische landoppervlak uitmaken, woont ruim zeventig procent van de bevolking in het Europese deel ten westen van de Oeral. Hier liggen ook de grote economische en politieke machtscentra, met de federale hoofdstad Moskou (ruim dertien miljoen inwoners) en Sint-Petersburg als belangrijkste metropolen. Naast uitgestrekte taiga’s en arctische toendra’s herbergt Rusland ook het Baikalmeer, het diepste en oudste zoetwatermeer ter wereld.

2. Canada – 9.984.670 km²

Canada is het grootste land van het westelijk halfrond en beslaat het complete noordelijke deel van Noord-Amerika, met uitzondering van de Amerikaanse staat Alaska. Het land beschikt over de langste kustlijn ter wereld (meer dan 202.000 kilometer) en grenst aan drie oceanen: de Atlantische, de Stille en de Noordelijke IJszee. Een opvallend geografisch kenmerk is de enorme hoeveelheid binnenwater; Canada herbergt meer meren dan alle andere landen op aarde bij elkaar opgeteld.

Het landschap vertoont grote contrasten: van de vruchtbare graanprairies in Saskatchewan en de majestueuze Rocky Mountains in het westen tot de dunbevolkte toendra’s van de Arctische Archipel in het uiterste noorden. Canada is een federale monarchie met koning Charles III als officieel staatshoofd. Ondanks de gigantische landoppervlakte woont het overgrote deel van de ruim veertig miljoen Canadezen binnen een smalle strook van tweehonderd kilometer vanaf de grens met de Verenigde Staten.

3. Verenigde Staten – 9.833.517 km²

De totale oppervlakte van de Verenigde Staten van ruim 9,8 miljoen vierkante kilometer is inclusief binnenwateren, de Grote Meren en territoriale kustwateren; kijkt men puur naar droog landoppervlak, dan ontlopen de VS en buurland China elkaar nauwelijks. Dankzij de aankoop van Alaska in 1867 en de toevoeging van de eilandengroep Hawaï strekt het land zich uit over een enorm klimatologisch spectrum.

Geografisch laten de aaneengesloten staten zich opdelen in markante landschapszones: de Atlantische kustvlakte, de oude bergketens van de Appalachen, het gigantische stroomgebied van de Mississippi en de uitgestrekte Great Plains. Meer naar het westen verrijzen de ruige toppen van de Rocky Mountains, gevolgd door de woestijnachtige hoogvlaktes van het Grote Bekken en de vruchtbare valleien langs de Stille Oceaan.

4. China – 9.596.961 km²

De Volksrepubliek China is het grootste land dat fysiek volledig binnen het Aziatische continent ligt. De enorme oppervlakte van bijna 9,6 miljoen vierkante kilometer deelt grenzen met maar liefst veertien verschillende buurstaten. Waar het oosten en zuidoosten dichtbevolkt zijn en gedomineerd worden door vruchtbare rivierdelta’s van de Jangtsekiang en de Gele Rivier, bestaat het westen uit ruige en onherbergzame hooglanden.

In het zuidwesten vormt het Tibetaans Hoogland, vaak aangeduid als ‘het dak van de wereld’, de overgang naar de toppen van de Himalaya, inclusief de noordwand van de Mount Everest. Richting het noordwesten gaan de hoogvlaktes over in meedogenloze woestijngebieden zoals de Gobi en de Taklamakan. Die geografische verscheidenheid zorgt voor een extreme spreiding: het overgrote deel van de ruim 1,4 miljard inwoners woont op minder dan de helft van het grondgebied.

5. Brazilië – 8.515.767 km²

Brazilië is de reus van het Zuid-Amerikaanse continent en beslaat bijna de helft van de totale landoppervlakte van Zuid-Amerika. Het land deelt grenzen met nagenoeg elk land op het continent, met uitzondering van Chili en Ecuador. Het noorden en westen van het territorium worden gedomineerd door het stroomgebied van de Amazone, waar zich het grootste aaneengesloten tropische regenwoud op aarde bevindt.

Naast de Amazone kent Brazilië het waterrijke moerasgebied van de Pantanal (het grootste draslandgebied ter wereld), het centrale Hoogland van Brazilië en de halfwoestijn van de Sertão in het noordoosten. De bevolking van ruim 212 miljoen mensen woont voor het overgrote deel in de verstedelijkte kustregio’s in het zuidoosten, waar megasteden als São Paulo en Rio de Janeiro het economische leven dicteren.

6. Australië – 7.692.024 km²

Australië is de enige soevereine staat ter wereld die een compleet continent op zichzelf vormt. Het land wordt omringd door de Indische Oceaan en de Stille Oceaan en kenmerkt zich door een opmerkelijk vlak en geologisch oeroud landschap. Ongeveer driekwart van het landoppervlak bestaat uit woestijn en semi-aride steppes, die door de bevolking steevast worden aangeduid als de ‘Outback’.

Alleen langs de oostkust verrijst een noemenswaardige bergketen, de Great Dividing Range, met Mount Kosciuszko (2.228 meter) als hoogste punt van het vasteland. Door de eeuwenlange geïsoleerde ligging kent Australië een unieke flora en fauna die nergens anders ter wereld van nature voorkomt, met buideldieren zoals kangoeroes, koala’s en wombats als bekendste voorbeelden. De bevolking concentreert zich vrijwel geheel in de grote kuststeden in het oosten en zuidoosten.

7. India – 3.287.263 km²

India combineert een zevende plaats op de oppervlakte-ranglijst met de eerste positie in de lijst van landen met de meeste inwoners. Dit reusachtige Zuid-Aziatische schiereiland wordt aan drie zijden begrensd door water: de Arabische Zee in het westen, de Indische Oceaan in het zuiden en de Golf van Bengalen in het oosten.

Het landschap laat zich opdelen in drie grote zones. In het noorden vormt de ondoordringbare muur van de Himalaya een natuurlijke barrière met Centraal-Azië. Direct daaronder strekt zich de vruchtbare Indus-Gangesvlakte uit, waar honderden miljoenen mensen leven van intensieve akkerbouw langs de heilige rivieren. Het zuidelijke deel van het land bestaat uit het heuvelachtige Dekan-plateau, dat wordt geflankeerd door de kustgebergten van de West- en Oost-Ghats.

8. Argentinië – 2.780.400 km²

Argentinië is het grootste Spaanstalige land ter wereld en het op één na grootste land van Zuid-Amerika. Het land strekt zich uit over bijna 3.700 kilometer vanaf de subtropische grens met Brazilië en Paraguay in het noorden tot aan het stormachtige Vuurland bij Kaap Hoorn in het diepe zuiden.

Het landschap kent een grote diversiteit. In het centrale deel liggen de uitgestrekte pampa’s, de vruchtbare grasvlaktes die het centrum vormen van de wereldberoemde Argentijnse rundveeteelt en graanproductie. Zuidwaarts gaan de vlaktes over in het droge, winderige plateau van Patagonië. Langs de gehele westgrens met Chili torenen de toppen van het Andesgebergte op, met de Aconcagua (6.961 meter) als de hoogste bergtop van het complete Amerikaanse continent.

9. Kazachstan – 2.724.900 km²

Kazachstan bezit een bijzonder mondiaal record: het is het grootste door land omsloten land (landlocked country) ter wereld, zonder directe toegang tot de open wereldzeeën. Het grondgebied ligt voor het overgrote deel in Centraal-Azië, maar het gebied ten westen van de rivier de Oeral wordt geografisch tot Europa gerekend, wat Kazachstan een transcontinentaal karakter geeft.

Het landschap wordt gedomineerd door de schijnbaar eindeloze Kazachse Steppe, zoutmeren en dorre halfwoestijnen. Met ruim twintig miljoen inwoners kent Kazachstan een van de laagste bevolkingsdichtheden ter wereld (ongeveer 7,5 inwoners per vierkante kilometer). Onder het steppelandschap bevinden zich fabelachtige voorraden grondstoffen, waaronder aardolie, aardgas, chroom en ’s werelds grootste voorraden winbaar uranium.

10. Algerije – 2.381.741 km²

Algerije sluit de mondiale top tien af en is met een oppervlakte van ruim 2,38 miljoen vierkante kilometer het grootste land van Afrika en de Arabische wereld. Het Noord-Afrikaanse land is maar liefst 57 keer zo groot als Nederland en strekt zich uit vanaf de Middellandse Zee tot diep in het hart van het Afrikaanse continent.

Het landschap kent een scherpe tweedeling. Meer dan tachtig procent van het nationale territorium bestaat uit de dorre Sahara-woestijn, gekenmerkt door uitgestrekte zandduinen (ergs), kale rotsvlaktes (hamada’s) en het vulkanische Ahaggar-gebergte. Hierdoor woont ruim negentig procent van de bevolking samengepakt in de smalle, vruchtbare kuststrook in het noorden, waar de hoofdstad Algiers en havensteden als Oran het kloppende hart van de economie vormen.