De Malediven zijn met een landoppervlakte van amper driehonderd vierkante kilometer het kleinste land van Azië, op de voet gevolgd door de eiland- en stadstaten Singapore (circa 735 km²) en Bahrein (circa 780 km²). Azië staat bekend om zijn reusachtige oppervlaktes en herbergt met Rusland, China en India enkele van de grootste naties op aarde. Toch telt het werelddeel ook een reeks dwergstaten, eilandnaties en schiereilanden die qua omvang kleiner zijn dan een gemiddelde Nederlandse provincie. Geografisch leidt de afbakening soms tot discussie: zo ligt Cyprus fysiek op de Aziatische continentale plaat maar is het politiek Europees, terwijl Timor-Leste balanceert op de grens met Oceanië.
Dit zijn de tien kleinste landen van Azië, gerangschikt naar landoppervlakte van klein naar groot (van 1 naar 10).
1. Malediven – 300 km²
De Malediven vormen met een gezamenlijk landoppervlak van nog geen driehonderd vierkante kilometer de kleinste natie van Azië. De archipel strekt zich uit over een reusachtig zeegebied van negentigduizend vierkante kilometer in de Indische Oceaan, ten zuidwesten van India. De bijna 1.200 koraaleilanden zijn gegroepeerd in 26 natuurlijke atollen, waarvan er slechts zo’n tweehonderd permanent worden bewoond.
Met een gemiddelde hoogte van slechts 1,5 meter boven zeeniveau is de eilandrepubliek tevens het laagst gelegen land ter wereld, wat het bijzonder kwetsbaar maakt voor de stijgende zeespiegel. Terwijl veel onbewoonde atollen zijn omgevormd tot luxe vakantieresorts, woont meer dan een derde van de bevolking samengepakt op het hoofdeiland Malé, dat met flatgebouwen tot aan de waterlijn een van de dichtstbevolkte steden ter wereld vormt.
2. Singapore – ca. 735 km²
Aan de zuidpunt van het Maleisische schiereiland ligt de soevereine stadstaat Singapore. Het land bestaat uit een hoofdeiland en 63 kleinere eilandjes. Door grootschalige landwinningsprojecten is de oppervlakte sinds de onafhankelijkheid in 1965 toegenomen van 581 vierkante kilometer naar circa 735 vierkante kilometer vandaag de dag.
Ondanks de uiterst beperkte ruimte heeft Singapore zich getransformeerd tot een van de belangrijkste financiële knooppunten en drukste overslaghavens ter wereld. De stadstaat staat bekend om zijn strakke ruimtelijke ordening: meer dan tachtig procent van de bijna zes miljoen inwoners woont in door de overheid ontwikkelde appartementscomplexen. Via twee vaste oeververbindingen, de Johor-Singapore Causeway en de Tuas Second Link, is het eiland direct verbonden met het vasteland van Maleisië.
3. Bahrein – ca. 780 km²
In een inham van de Perzische Golf, ingeklemd tussen Saudi-Arabië en het schiereiland Qatar, ligt het koninkrijk Bahrein. Deze eilandnatie telt ruim dertig natuurlijke en kunstmatig opgespoten eilanden met een totale oppervlakte van circa 780 vierkante kilometer. Met ruim 1,5 miljoen inwoners behoort de staat tot de dichtstbevolkte landen ter wereld.
Bahrein schreef in 1932 geschiedenis toen er als eerste land aan de Arabische zijde van de Golf commercieel winbare aardolie werd aangeboord. Omdat de eigen olievoorraden beperkter waren dan die van de buurlanden, ontwikkelde de hoofdstad Manama zich al vroeg tot een belangrijk regionaal bankencentrum en handelshub. Sinds 1986 is het land via de 25 kilometer lange Koning Fahddijk fysiek verbonden met het buurland Saudi-Arabië.
4. Brunei – 5.765 km²
Aan de noordkust van het tropische eiland Borneo ligt het sultanaat Brunei. Met een oppervlakte van 5.765 vierkante kilometer is het land iets groter dan de provincie Gelderland. Het grondgebied wordt aan de landzijde volledig omsloten door de Maleisische deelstaat Sarawak en bestaat uit twee geografisch gescheiden delen, die sinds 2020 verbonden zijn door de dertig kilometer lange Sultan Haji Omar Ali Saifuddien-brug.
Het land staat onder leiding van sultan Hassanal Bolkiah en dankt zijn fabelachtige welvaart aan rijke aardolie- en aardgasvelden voor de kust. De inwoners betalen geen inkomstenbelasting en genieten van gratis onderwijs en gezondheidszorg. Waar het westelijke deel van het land sterk verstedelijkt is rond de hoofdstad Bandar Seri Begawan, bestaat het oostelijke district Temburong voor een groot deel uit ongerept, beschermd tropisch regenwoud.
5. Palestina – ca. 6.020 km²
Palestina beslaat een totale oppervlakte van ruim zesduizend vierkante kilometer en bestaat uit twee geografisch gescheiden territoria: de Westelijke Jordaanoever (circa 5.655 km²) en de smalle kuststrook van de Gazastrook (circa 365 km²). Sinds 2012 heeft Palestina bij de Verenigde Naties de status van waarnemersstaat zonder lidmaatschap, en inmiddels wordt de staat door meer dan 145 landen wereldwijd diplomatiek erkend.
Het landschap vertoont sterke geografische contrasten. De Westelijke Jordaanoever wordt gekenmerkt door heuvelachtige plateaus en historische steden zoals Ramallah, Hebron, Nablus en Bethlehem, met in het oosten de diepe vallei van de Jordaan en de Dode Zee. De Gazastrook daarentegen is een vlakke, zandige kuststrook langs de Middellandse Zee met een van de hoogste bevolkingsdichtheden op aarde.
6. Cyprus – 9.251 km²
Cyprus ligt in het oostelijke bekken van de Middellandse Zee, ten zuiden van Turkije en ten westen van Syrië. Geografisch en tektonisch bevindt het eiland zich op de Aziatische continentale plaat, al is het land historisch, cultureel en politiek hecht verbonden met Europa. Sinds 2004 is de Republiek Cyprus lid van de Europese Unie.
Met een oppervlakte van 9.251 vierkante kilometer is Cyprus na Sicilië en Sardinië het grootste eiland in de Middellandse Zee. Sinds de Turkse invasie van 1974 is het eiland feitelijk verdeeld door een door de Verenigde Naties bewaakte bufferzone, de zogeheten Groene Lijn. Deze scheidt de internationaal erkende Republiek Cyprus in het zuiden van de zelfverklaarde Turkse Republiek Noord-Cyprus, een staat die uitsluitend door Turkije wordt erkend.
7. Libanon – 10.452 km²
Aan de oostkust van de Middellandse Zee ligt Libanon, een land met een oppervlakte van 10.452 vierkante kilometer dat in het noorden en oosten grenst aan Syrië en in het zuiden aan Israël. Het landschap is opvallend bergachtig en wordt gedomineerd door twee evenwijdige bergketens: het Libanongebergte en het Anti-Libanongebergte, met daartussen de vruchtbare Bekavallei.
Libanon staat historisch bekend om zijn cederbossen, waarvan de boom als nationaal symbool op de vlag prijkt. Hoewel het land decennialang gold als het financiële en culturele centrum van de Levant, heeft het te lijden gehad onder burgeroorlogen, politieke instabiliteit en een zware economische crisis, nog verergerd door de verwoestende havenexplosie in de hoofdstad Beiroet in augustus 2020.
8. Qatar – 11.586 km²
Qatar is een schiereiland van 11.586 vierkante kilometer dat vanaf het oosten van het Arabisch Schiereiland uitsteekt in de Perzische Golf. Het deelt uitsluitend een landgrens met Saudi-Arabië in het zuiden. Het landschap bestaat hoofdzakelijk uit een lage, dorre kalksteenwoestijn met uitgestrekte zoutvlaktes (sabkha’s) langs de kust.
Onder de zeebodem bezit de Golfstaat het North Field, het grootste aaneengesloten aardgasveld ter wereld. Deze gigantische reserves hebben van Qatar een van de welvarendste staten op aarde gemaakt. De hoofdstad Doha kenmerkt zich door een futuristische skyline en hypermoderne infrastructuur, mede opgebouwd voor prestigieuze internationale evenementen zoals het WK voetbal in 2022.
9. Timor-Leste – 14.874 km²
Timor-Leste, ook bekend als Oost-Timor, beslaat de oostelijke helft van het eiland Timor in Zuidoost-Azië, aangevuld met de kustexclave Oecusse in het westen en de eilandjes Atauro en Jaco. Het land heeft een oppervlakte van 14.874 vierkante kilometer en ligt op de biogeografische overgangszone tussen Azië en Oceanië.
Na meer dan vier eeuwen als Portugese kolonie werd het gebied in 1975 bezet door buurland Indonesië. Na een decennialange onafhankelijkheidsstrijd en een door de VN georganiseerd referendum werd Timor-Leste in mei 2002 de eerste nieuwe soevereine staat van de 21e eeuw. Het bergachtige land leunt voor zijn overheidsbegroting zwaar op een nationaal petroleumfonds dat wordt gevoed door aardgaswinning in de Timorzee.
10. Koeweit – 17.818 km²
Koeweit sluit de top tien af met een oppervlakte van 17.818 vierkante kilometer, wat iets minder is dan de helft van Nederland. Het emiraat ligt aan de noordwestelijke punt van de Perzische Golf, ingeklemd tussen Irak en Saudi-Arabië. Het grondgebied bestaat vrijwel geheel uit vlakke grind- en zandwoestijn waar oppervlaktewater ontbreekt; drinkwater wordt geproduceerd via grootschalige ontziltingsinstallaties aan zee.
Onder het woestijnzand bevindt zich naar schatting zeven procent van de totale wereldwijde oliereserves, met het gigantische Burgan-veld als een van de meest productieve olievelden op aarde. Hierdoor is het geen verrassing dat Koeweit niet krap bij kas zit: de staat beheert via de Kuwait Investment Authority een van de oudste en grootste staatsbeleggingsfondsen ter wereld.
Reageren