Duitse muziek roept bij velen nog altijd associaties op met feesttenten en schlagers, maar de Duitstalige popgeschiedenis is oneindig veel veelzijdiger. Vanaf de jaren zeventig zetten elektronische pioniers de toon voor de internationale dancescene, terwijl de Neue Deutsche Welle in de jaren tachtig bewees dat Duitstalige new wave wereldwijd stadions kon vullen. Van industriële metal en punkrock tot diepzinnige poëzie: dit zijn de tien beste en meest invloedrijke Duitstalige nummers aller tijden, aftellend naar de nummer één.
10. Helene Fischer – Atemlos durch die Nacht (2013)
Met meer dan een miljoen verkochte exemplaren in Duitsland alleen al groeide Atemlos durch die Nacht uit tot een van de succesvolste Duitstalige singles van de eenentwintigste eeuw. Het nummer, geschreven door zangeres Kristina Bach en geproduceerd door Jean Frankfurter, transformeerde het traditionele schlagergenre naar hedendaagse dance-pop met pompende synthesizers en een strakke vierkwartsmaat.
De aanstekelijke meezinger van haar album Farbenspiel werd een nationaal fenomeen en fungeerde als het onofficiële volkslied van het Duitse voetbalelftal tijdens de winst op het WK 2014 in Brazilië. Toen de selectie na het toernooi terugkeerde in Berlijn, zong Fischer het nummer live voor honderdduizenden feestvierders bij de Brandenburger Tor, waarmee de popklassieker zich definitief verankerde in het Duitse collectieve geheugen.
9. Peter Maffay – Du (1970)
De in Roemenië geboren Peter Maffay was amper twintig jaar oud toen hij met deze dramatische ballad in één klap uitgroeide tot een tieneridool. Het nummer, gecomponeerd door Peter Orloff met een tekst van Michael Kunze, viel op door zijn melancholische opbouw en de karakteristieke gesproken passage halverwege het lied. De single bereikte de eerste plaats in de Duitse hitlijsten en voerde ook in Nederland en België wekenlang de hitparades aan, waarmee het uitgroeide tot een van de meest gedraaide Duitstalige smartlappen ooit.
8. Die Toten Hosen – Hier kommt Alex (1988)
De punkrockers uit Düsseldorf onder leiding van zanger Campino schreven dit nummer oorspronkelijk voor een theaterproductie gebaseerd op Anthony Burgess’ dystopische meesterwerk A Clockwork Orange. Het lied opent met een statig strijkersmotief uit Beethovens Negende Symfonie (de favoriete muziek van hoofdpersoon Alex) voordat felle gitaren en een stampende ritmesectie de overhand nemen.
De tekst schetst een grimmig beeld van jeugdig geweld, verveling en maatschappelijke stuurloosheid. Het nummer transformeerde Die Toten Hosen van een rauwe underground punkband naar een gevestigde stadionact en geldt sindsdien als het vaste hoogtepunt van hun concerten.
7. Reinhard Mey – Gute Nacht, Freunde (1972)
Reinhard Mey schreef dit intieme afscheidslied oorspronkelijk voor zichzelf, maar gaf het onder het pseudoniem Alfons Yondraschek door aan het zangduo Inga & Wolf voor de Duitse voorronde van het Eurovisiesongfestival van 1972. Toen Mey het nummer kort daarna zelf uitbracht met zijn kenmerkende akoestische gitaarspel en rustige stem, werd het zijn grootste signatuurlied.
Met fijnzinnige observaties over een gezellige avond die ten einde loopt en vrienden die de nacht in stappen, groeide het nummer uit tot een monument van de Duitse Liedermacher-traditie. In Nederland werd het lied decennialang een vertrouwd geluid als herkenningstune van het NPO Radio 1-programma Met het Oog op Morgen.
6. Herbert Grönemeyer – Der Weg (2002)
Met tientallen miljoenen verkochte albums is Herbert Grönemeyer de succesvolste soloartiest uit de Duitse popgeschiedenis. Zijn meesterwerk schuilt echter niet in vrolijke popmelodieën, maar in een van de meest intieme rouwliederen ooit geschreven.
In november 1998 werd Grönemeyer getroffen door een zware persoonlijke tragedie toen binnen een tijdsbestek van vier dagen zowel zijn broer Wilhelm als zijn echtgenote Anna overleden aan kanker. Grönemeyer trok zich jarenlang terug uit het openbare leven en verwerkte zijn verdriet op het album Mensch.
In Der Weg beschrijft hij de leegte na het verlies met nuchtere, poëtische observaties zonder ooit theatraal of sentimenteel te worden. Het nummer groeide uit tot een nationaal baken van troost en bereikte in Duitsland de status van modern cultureel erfgoed.
5. Kraftwerk – Das Model (1978)
Vanuit hun legendarische Kling Klang-studio in Düsseldorf zetten de heren van Kraftwerk de internationale muziekwereld op zijn kop. Op het album Die Mensch-Maschine ruilden ze traditionele gitaren en drums volledig in voor analoge synthesizers, vocoders en strakke sequencers.
Das Model combineert een dansbare, minimalistische melodie met een droogkomische tekst over de oppervlakkige glamourwereld van fotomodellen en consumentisme. Toen de Engelstalige versie van het nummer in 1982 opnieuw werd uitgebracht, bereikte Kraftwerk de eerste plaats van de Britse hitlijsten. Daarmee legde de groep het fundament voor de synthpop van de jaren tachtig en de latere techno.
4. Peter Fox – Haus am See (2008)
Als frontman van de Berlijnse dancehallgroep Seeed had Pierre Baigorry al veel succes, maar onder het alter ego Peter Fox overtrof hij alles. Zijn solo-album Stadtaffe sloeg in als een bom dankzij een frisse mix van hiphop, r&b en bombastische koperblazers van een Amerikaanse marching band. In Haus am See droomt Fox hardop over een vredige oude dag aan het water met twintig kinderen en een grote familie, na jaren van jachtig leven in de grote stad. De aanstekelijke cadans en de poëtische beschrijving van een nieuw begin maakten het nummer tot een van de grootste Duitstalige radiohits van deze eeuw.
3. Falco – Jeanny (1985)
Hoewel Falco een rasechte Wener was, schreef hij met Jeanny een van de meest spraakmakende hoofdstukken uit de Duitstalige hitgeschiedenis. Het nummer werd gecomponeerd en geproduceerd door het Nederlandse producersduo Rob en Ferdi Bolland, die de dramatische zang van Falco combineerden met zware synthesizers en een onheilspellende sfeer.
De thematiek van het nummer veroorzaakte flinke ophef in de media. Omdat de tekst en de bijbehorende videoclip leken te hinten op de ontvoering en mogelijke moord op een jong meisje, riepen bezorgde journalisten en presentatoren op tot een boycot. Diverse Duitse en Nederlandse radiozenders weigerden de plaat te draaien.
De enorme publiciteit rondom de controverse remde het succes allerminst af: het nummer stond al hoog in de hitparades en bereikte uiteindelijk moeiteloos de eerste plaats in Duitsland, Nederland, Oostenrijk, Zwitserland en Noorwegen. Het nummer blijft een van de meest intrigerende voorbeelden van duistere popmuziek uit de jaren tachtig.
2. Rammstein – Du hast (1997)
Met Du hast zette de Berlijnse band Rammstein het subgenre ‘Neue Deutsche Härte’ wereldwijd op de kaart. De combinatie van beukende gitaarriffs, elektronische sequencers en de diepe, dreunende stem van zanger Till Lindemann bezorgde de groep een internationale doorbraak.
Tekstueel is het nummer opgebouwd rond een vernuftig taalspel. Lindemann speelt met de gelijkluidende klanken van “Du hast” (jij hebt) en “Du hasst” (jij haat), uitmondend in een cynische parodie op de traditionele christelijke huwelijksbelofte waarin de bruidegom weigert trouw te zweren tot de dood hen scheidt. Zonder een woord Engels te zingen brak Rammstein hiermee zelfs door in de Verenigde Staten: het nummer werd genomineerd voor een Grammy Award en werd opgenomen op het bestverkochte officiële soundtrackalbum van de filmklassieker The Matrix (hoewel het nummer in de uiteindelijke film zelf niet te horen is).
1. Nena – 99 Luftballons (1983)
Het idee voor de grootste Duitstalige wereldhit ontstond in juni 1982 tijdens een concert van The Rolling Stones in West-Berlijn. Gitarist Carlo Karges zag duizenden feestballonnen opstijgen die door de wind richting de horizon dreven. Hij vroeg zich af wat er zou gebeuren als de ballonnen over de Berlijnse Muur zouden waaien en op Sovjet-radarsystemen werden aangezien voor vijandige raketten of vliegtuigen.
Het resultaat was een krachtig protestlied tegen de waanzin van de Koude Oorlog. Nena beschrijft met opzwepende new wave-ritmes hoe 99 onschuldige speelgoedballonnen leiden tot paniek bij generaals, waarna straaljagers opstijgen en een verwoestende oorlog van 99 jaar ontketenen die de aarde in puin achterlaat. De single werd een mondiaal fenomeen: nummer één in West-Europa en Australië, en een zeldzame nummer twee-hit in de Amerikaanse Billboard Hot 100 in de oorspronkelijke Duitstalige uitvoering.
Reageren