Europeanen Top 10: Langste, Dikste, Oudste, …

De vorming van de Europese Unie was een belangrijke stap voorwaarts in Europese integratie. Zowel voor- als tegenstanders zullen achteraf toch moeten toegeven dat de Europese Unie een hoop landen dichter bijeen heeft gebracht (of dat wenselijk is, is natuurlijk een ander verhaal). Die vereniging komt onder andere doordat we nu grotendeels één valuta delen en de grenzen zijn geopend, zodat je zonder douane controle van hot naar her kan reizen. Of het nu een goede of slechte ontwikkeling is, het blijkt dat Europa langzaam op integratie aanstoomt. Echter, dat betekent absoluut niet dat de nationale geest en identiteit van de individuele landen verloren moet en zal gaan. Zowel sociaal als cultureel zullen veel mensen toch voornamelijk ‘Nederlander’ respectievelijk ‘Duitser’ blijven, vóórdat zij zichzelf “Europeaan’ zullen voelen. En misschien is zo’n ‘lokale’ identiteit tot op zekere hoogte ook wel nodig, om mensen een gevoel te geven bij een bepaalde groep te behoren.

Bij zo’n gevoel van patriotisme horen natuurlijk ook kenmerken en typische eigenschappen. Neem bijvoorbeeld Nederlanders, wij worden meestal getypeerd als consumenten van veel kaas, bezitters van windmolens en onze grenzeloze tolerantie ten opzichte van drugs. Duitsers zijn goede voetballers die van worsten en bier houden, Fransozen eten dag-en-nacht stokbrood en de Engelsman is op zijn thee gesteld. Zulke vooroordelen zijn vaak overdreven, maar toch meestal niet helemaal verzonnen en uit het niets gegrepen. Dat wil niet zeggen dat alle Nederlanders kaaskoppen zijn, maar dat wil wel zeggen dat er (vaak historisch gezien) reden is om kaasproductie en consumptie te koppelen aan het land Nederland (en overigens ook Frankrijk).

Afijn, wij vroegen ons af hoe het zit met een paar interessante eigenschappen van Europeanen. Hieronder hebben we een vijftal top tien lijstjes samengesteld die over bepaalde aspecten van het leven gaan. Het is een wilde greep, om een breed scala aan eigenschappen te kunnen weergeven. We kijken eerst naar koffie-consumptie en daarna naar de werkduur verwachting voor jongeren. Daarna kijken we naar lengte en overgewicht, om af te sluiten met een top tien over levensverwachtingen.

Koffie consumptie onder Europeanen

We drukken de gemiddelde koffie-consumptie per bevolkingshoofd uit in kilo’s koffie (gemalen of bonen) per persoon per jaar. Dat wil dus zeggen, hoeveel kilo koffie verbruikt een gemiddelde persoon in een jaar. Omdat er sommige mensen zijn die totaal geen koffie drinken, maar toch worden meegeteld wanneer we het over ‘totale bevolking’ hebben, zal de gemiddelde koffie-consumptie iets lager liggen dan de daadwerkelijke consumptie van de mensen die wel koffie drinken. Maar omdat deze afwijking voor ieder land min of meer hetzelfde zal zijn, gaan we daar even niet verder op in. Deze gegevens zijn gebaseerd op cijfers van de National Coffee Association, zoals die begin 2025 gepubliceerd werden. Afijn, welke Europeanen drinken dus de meeste koffie?

10. Luxemburg. Luxemburgers consumeren zo’n 6,5 kilogram per persoon per jaar.

9. België. Onze zuiderburen zijn goed voor 6,8 kilo pp/jaar.

8. Oostenrijk. De jodelende en wintersport-vierende Oostenrijkers verbruiken 7,5 kilo pp/jaar.

7. Zwitserland. De Zwitsers combineren Italiaanse espressocultuur met Franse cafétradities en komen daarmee op 7,9 kilo per jaar.

6. Zweden. Met 8,2 kilo per jaar drinken de Zweden nog altijd stevig mee in de Europese subtop.

5. Nederland. Met 8,4 kilogram slaan wij Nederlanders de Zweden nét met onze koffie-consumptie. We staan daarmee mooi in de bovenste helft van deze lijst. Welke koffieleuten zijn er nog erger dan ons?

4. Denemarken. Altijd bezig om hun Scandinavische buren te overtreffen, drinken de Denen 8,7 kilo koffie per persoon per jaar.

3. IJsland. Met bijna geen grote ketens in het land en een eigen, onafhankelijke koffiecultuur komen de IJslanders uit op 9,0 kilo per jaar.

2. Noorwegen. De Noren drinken, als ze niet aan de biatlon bezig zijn, zo’n 9,9 kilogram koffie per jaar weg. Dat is bijna vier kopjes per dag.

1. Finland. De absolute koffiekampioen van Europa (en de wereld) is Finland, met een verbluffende consumptie van 12,0 kilogram koffie per persoon per jaar. Koffie is er zo verankerd in de cultuur dat twee koffiepauzes van tien minuten wettelijk verplicht zijn voor Finse werknemers.

Het mag overigens ook vermeld worden is de positie van Europa ten opzichte van de rest van de wereld wat betreft koffie consumptie. We zijn hier namelijk de onbetwiste toppers in: alle landen in de mondiale top tien zijn Europees. Nog een ander opmerkelijk feitje is dat, hoewel de Italianen uitvinders zijn van de Cappuccino, espresso en vele andere heerlijke speciaal-drankjes gebaseerd op koffie, ze niet in deze lijst voorkomen. Ze maken misschien wel de lekkerste koffie, en de meeste soorten koffie, maar véél drinken doen ze het blijkbaar niet!

Arbeidsleven

Hoeveel werkt een Europeaan gemiddeld, gedurende zijn of haar leven? Het is natuurlijk moeilijk om iets te zeggen hoe veel en hoe hard iemand precies werkt, maar er zijn wel gegevens over hoeveel jaar iemand als ‘werkende’ geregistreerd staat. Aan de hand daarvan, en andere economische voorspellingen, kunnen de slimme koppen bij de Europese statistische instellingen een indicatie geven van hoeveel jaar een 15-jarige in een bepaald land kan verwachten om te werken (of in ieder geval arbeidsgeschikt te zijn). Dat betekent niet dat dit arbeidsleven meteen moet ingaan na hun 15e jaar, echter. Het idee is dat de schatting slaat op de huidige en toekomstige generatie. Wat blijkt? Volgens de meest recente cijfers van Eurostat heb je in de volgende landen als 15-jarige nog het langst te gaan tot je met pensioen kan!

10. Finland. 39,8 jaar lang moet een 15-jarige Fin werken voordat hij (of zij) met pensioen mag.

9. Duitsland. De Duitsers, die nogal bekend staan om hun werkijver, komen uit op 40,0 jaar aan verwachte werkzame jaren.

8. Ierland. 40,4 jaar werk ligt in het vooruitzicht van de jonge Ier.

7. Noorwegen. De Noren, de zwaarste koffiedrinkers van dit lijstje, moeten ook nogal een tijdje werken: 41,2 jaar.

6. Estland. Met 41,4 jaar is Estland het Baltische land met de langste verwachte werkduur van Europa.

5. Denemarken. De Denen komen uit op 42,5 jaar werk, net wat meer dan hun Scandinavische buren.

4. Zwitserland. De Zwitsers moeten 42,8 jaar doorwerken voor ze met pensioen kunnen.

3. Zweden. De Zweed kan naar verwachting 43,0 jaar lang aan de bak, voor hij of zij met pensioen kan.

2. Nederland. Waar Nederland vroeger keurig in de middenmoot bungelde, staan we inmiddels bijna bovenaan: 43,8 jaar aan arbeidsgeschiktheid ligt in het vooruitzicht van een 15-jarige Nederlander. Vooral de hoge arbeidsparticipatie onder vrouwen en ouderen trekt het gemiddelde flink omhoog.

1. IJsland. Tot slot de IJslanders. We weten natuurlijk niet hoe hard ze werken, tussen al die geisers en borrelende sauna’s, maar in ieder geval houden ze het er erg lang vol. De geschatte werk-duratie van een 15-jarige IJslander ligt op 46,3 jaar, ruim twee jaar meer dan de nummer twee op deze lijst.

We hadden het hier over de landen waar de prognose tot een carrière het langst is. De Europese landen waar die prognose het kortst is: Roemenië (32,7 jaar) en Italië (32,8 jaar). Mocht je vroeger met pensioen willen…

Lichaamslengte in Europa

Vroeger was Jan Soldaat gemiddeld genomen de langste soldaat ter wereld. In de tijd van verplichte militaire dienst was de gemiddelde lengte (van jongemannen rond de 20) gemakkelijk in kaart te brengen, immers, ieder land had een bijna 100 % opkomst van jongemannen. Geen onzekerheden met een steekproef en dan maar hopen dat het gemiddelde van die steekproef overeenkomt met het échte gemiddelde. Neen, in de tijd van de dienstplicht hadden we gegevens van alle (mannelijke) Nederlanders rond een bepaalde leeftijd.
Tegenwoordig doen we deze berekening wel met steekproeven, hoewel door werk van de Gezondheidsdienst de data nog altijd van een groot deel van de bevolking komt. Een brandende vraag is natuurlijk: is Nederland nog steeds het land met de langste mensen? Of zijn we inmiddels ingehaald? Wat betreft Europese landen geeft de meest actuele data het volgende lijstje (zowel mannen als vrouwen tezamen!):

10. Luxemburg. Met 179,9 centimeter zijn de Luxemburgers de op-negen-na langste Europeanen.

9. Slovenië. De ligging in het Dinarische Alpen-gebied staat bekend om het voortbrengen van bovengemiddeld lange mensen. Slovenen komen uit op een gemiddelde lengte van 180,3 centimeter.

8. Tsjechië. De Tsjechen doen daar nog een fractie bovenop, met een gemiddelde lengte van 180,3 centimeter.

7. Kroatië. Ook Kroatië komt uit de Dinarische Alpen-regio en klokt een gemiddelde lengte van 180,5 centimeter.

6. Duitsland. Met 181 centimeter zijn de Duitsers toch nog een tikkeltje langer dan hun Kroatische collega’s.

5. Servië. De combinatie van Slavische en mediterrane genenpoelen zorgt bij de Serviërs voor een gemiddelde lengte van 182 centimeter.

4. Noorwegen. De Noren, van oudsher bekend als nazaten van de Vikingen, komen uit op een gemiddelde lengte van 182,4 centimeter.

3. Denemarken. De Denen zijn gemiddeld 182,6 centimeter. Zij staan bekend om hun goede sociale voorzieningen, wat mogelijk ook aan hun lengte bijdraagt.

2. Montenegro. Montenegro ligt eveneens in de Dinarische Alpen, waar de schone berglucht en een eiwitrijk dieet burgers een gemiddelde lengte van 183,2 centimeter opleveren.

1. Nederland. Hoe dan ook, wij blijven op de troon zitten. Met 183,8 centimeter zijn wij nog altijd het langst van Europa en ja, óók ter wereld. We steken dan wel niet met kop en schouders boven de rest uit, toch wél met een centimeter of vier ten opzichte van de nummer tien.

(over)gewicht in Europa

Tegenwoordig weten veel mensen van de Body Mass Index, ook wel de BMI genoemd. Het is een maatstaaf voor hoe dik men is, en hoewel deze maatstaaf minder geschikt is voor bijzonder lange, of bijzonder kleine mensen, kan je normaliter wel aannemen dat de meeste mensen het gezondst zijn wanneer ze een BMI hebben tussen de 20 en de 25. Boven de 25 ben je medisch gezien ‘overgewicht’ (tenzij je natuurlijk extreem lang of klein bent, dan gelden andere regels). Komt je BMI boven de 30, dan ben je ‘”obese”. Onder de 20? Ook niet goed, je bent dan te mager. Het is ook nooit goed? Toch wel, tussen die 20 en 25! Helaas zijn we op deze wereld hard bezig om ofwel te dik, ofwel te mager te worden. En de Westerse wereld neigt vooral naar te dik! Hoe erg is de schade in Europa? Dit is de meest recente vergelijkbare data van Eurostat (uit de Europese gezondheidsenquête), we kijken naar het percentage van de totale bevolking dat een BMI boven de 30 heeft:

10. Polen. Met een percentage van 16,4 % opent Polen deze top 10.

9. Litouwen. De Litouwers doen er nog een schepje bovenop, en komen uit op 18,3 %.

8. Duitsland. 19,0 % van de Duitsers heeft een BMI boven de 30.

7. Verenigd Koninkrijk. 20,1 % voor de Britten.

6. Estland. Met 20,4 % is Estland het Baltische land met het hoogste percentage ernstig overgewicht.

5. Hongarije. De Hongaren hebben een ernstig overgewicht percentage van 21,2 %.

4. Letland. Letland volgt op de voet met 21,3 %.

3. Kroatië. De Kroaten overschrijden de 20 % grens ruimschoots. Ongeveer 23 % van de Kroaten is ernstig overgewicht.

2. Ierland. Met 26 % is meer dan een kwart van de Ierse volwassenen obees. Daarmee staat Ierland op de tweede plek van de Europese Unie.

1. Malta. Tot slot Malta. Met een percentage van 28 % aan ernstig te zware volwassenen is dit eilandje het meest obese van Europa.
Laten we wel even erbij vertellen dat Nederland met ongeveer 15 % juist tot de laagste percentages van de Europese Unie behoort, na Roemenië, Italië en Bulgarije. Overigens komen België en Nederland dus allebei relatief gunstig uit de bus vergeleken met de rest van Europa!

Leeftijdsverwachting

Tot slot een top tien waarin iedereen wel interesse in heeft. De leeftijdsverwachting. We kijken hier naar het aantal jaren dat iemand kan verwachten te leven, in het levenscohort waarin hij of zij wordt geboren. Europa scoort hier uitzonderlijk hoog in (net als koffie-consumptie). We kijken naar landen die groter zijn dan Luxemburg (Luxemburg zelf tellen we mee) en laten piepkleine stadstaatjes als Monaco en San Marino, die altijd bovenaan mondiale lijstjes staan, buiten beschouwing.
Omwille emancipatie hebben we deze lijst geordend volgens de levensverwachting voor vrouwen. Echter, we geven ook aan wat dat betreffende land voor mannen inhoudt. De sortering, echter, is gebaseerd op hoelang de dames in een bepaald land mogen verwachten te leven.

10. Noorwegen. 84,7 jaar is de levensverwachting voor een Noorse dame. Voor een Noorse heer is dat: 81,6 jaar.

9. Zweden. De Zweedse dames komen op 85,0 jaar uit, de heren op 81,7 jaar.

8. Luxemburg. Ook de Luxemburgse dames komen op 85,1 jaar uit, de heren eveneens op 81,7 jaar.

7. Portugal. De Portugese señorita’s leven 85,2 jaar, en de señors worden 79,5. Daarmee is het gat tussen mannen en vrouwen in Portugal een van de grotere van deze lijst.

6. Malta. Op Malta worden vrouwen gemiddeld 85,3 jaar, mannen 81,8 jaar. Malta scoort daarmee opvallend goed, ondanks het hoge percentage overgewicht dat we eerder in dit artikel al tegenkwamen.

5. Italië. De Italiaanse dames komen op 85,8 jaar uit, de heren op 81,7 jaar. Mediterrane keuken en leefstijl krijgen hier vaak de eer van.

4. Frankrijk. Franse vrouwen leven gemiddeld 85,9 jaar. Opvallend is het grote verschil met de mannen, die het met 80,1 jaar moeten doen: een kloof van bijna zes jaar.

3. Zwitserland. Ook in Zwitserland leven de dames 85,9 jaar, maar hier is het verschil met de heren (82,3 jaar) veel kleiner dan in Frankrijk.

2. Spanje. Spaanse vrouwen komen op 86,7 jaar uit, daarmee een van de hoogste cijfers van heel Europa. Spaanse mannen leven gemiddeld 81,2 jaar.

1. Liechtenstein. Het piepkleine Liechtenstein slaat alles: vrouwen hebben er een levensverwachting van 87,3 jaar, mannen van 82,5 jaar.

Nederland staat in dit lijstje niet in de top tien. Nederlandse vrouwen worden gemiddeld 83,3 jaar, wat net onder het EU-gemiddelde voor vrouwen ligt. Nederlandse mannen doen het met 80,5 jaar juist beter dan het EU-gemiddelde voor mannen.

Nederland staat in dit lijstje niet in de top tien. Nederlandse vrouwen worden gemiddeld 83,3 jaar, wat net onder het EU-gemiddelde voor vrouwen ligt. Nederlandse mannen doen het met 80,5 jaar juist beter dan het EU-gemiddelde voor mannen.

Hiermee is deze special tot een einde gekomen. We hebben hier natuurlijk totaal geen compleet overzicht gegeven, meer een vluchtige behandeling van een selectie aan eigenschappen van Europeanen. Echter, we hopen dat je toch hebt genoten van de lijstjes. Onthoudt wel, het gaat hier altijd om gemiddelden. De gemiddelde Nederlander bestaat niet, zegt de spreuk. Dat geldt ook voor de gemiddelde Europeaan. Mensen wijken altijd af van ‘ standaard’ gedrag en dat is maar goed ook, anders zou het leven maar een saaie bedoeling zijn! Dat gemiddeld genomen Nederlanders veel koffie consumeren, betekent niet dat de eerste beste Italiaan die je tegenkomt ook per se minder koffie drinkt dan jij. Misschien ben je zelf wel een van die thee-drinkers, en is de Italiaan nou net een koffie-leut van de ergste soort! Gemiddelden zijn geen individuele feiten! Het zijn echter wel leuke feitjes om te gebruiken om de stilte in de lift te verbreken!