Wat is de langste tunnel van Nederland? Met een lengte van maar liefst 7.160 meter is de Groene Harttunnel voor de hogesnelheidslijn (HSL-Zuid) met afstand de langste tunnel van Nederland, gevolgd door de Westerscheldetunnel (6.600 meter) en de Schipholspoortunnel (5.140 meter). Hoewel Nederland een vlak polderland is zonder bergen, herbergt onze infrastructuur door dichtbevolkte steden, kwetsbare natuur en brede waterwegen een indrukwekkende reeks megatunnels.
De onderstaande ranglijst rangschikt de tien langste voltooide tunnels van Nederland op basis van hun totale lengte in meters. Hierbij wordt gekeken naar zowel spoorwegtunnels als tunnels voor het autoverkeer. Waar de absolute top van de lijst wordt aangevoerd door geboorde spoortunnels, is de Westerscheldetunnel de langste wegtunnel van ons land en geldt de Gaasperdammertunnel in Amsterdam als de langste landtunnel voor wegverkeer.
1. Groene Harttunnel – 7.160 meter
De Groene Harttunnel is de absolute recordhouder onder de Nederlandse tunnels. De enkelbuizige spoortunnel strekt zich over ruim 7,1 kilometer uit tussen Leiderdorp en Hazerswoude en werd speciaal aangelegd voor de HSL-Zuid, de hogesnelheidslijn die Amsterdam en Schiphol verbindt met Rotterdam, Breda, Antwerpen en Brussel.
Om het kwetsbare veenweide- en polderlandschap van het Groene Hart niet te doorsnijden met een bovengrondse spoorbaan, besloot het kabinet in de jaren negentig tot een diepe ondergrondse boortunnel. Voor dit megaproject werd de gigantische tunnelboormachine ‘Aurora’ ingezet, die destijds met een boordiameter van bijna vijftien meter de grootste tunnelboor ter wereld was. De tunnelbuis bevat een interne scheidingswand tussen beide sporen; treinen die met 250 tot 300 kilometer per uur door de koker schieten, passeren de tunnel in amper anderhalve minuut.
2. Westerscheldetunnel – 6.600 meter
De Westerscheldetunnel in Zeeland is met een lengte van 6,6 kilometer met afstand de langste wegtunnel van Nederland. De tunnel verbindt Ellewoutsdijk op Zuid-Beveland met Terneuzen in Zeeuws-Vlaanderen. Sinds de feestelijke opening in maart 2003 vormt de tunnel de vaste oeververbinding onder het drukke scheepvaartwater van de Westerschelde, waardoor de historische provinciale autoveren (Vlissingen-Breskens en Kruiningen-Perkpolder) overbodig werden.
De tunnel bestaat uit twee geboorde buizen met elk twee rijstroken en daalt op het diepste punt af naar zo’n zestig meter onder de zeespiegel. Door de enorme waterdruk en de complexe zeebodem van zand en klei gold de bouw als een huzarenstukje van waterbouwkunde. De tunnel was jarenlang een van de weinige tolwegen in Nederland, maar na jarenlang maatschappelijk en politiek debat is besloten om de tol voor personenauto’s definitief af te schaffen.
3. Schipholspoortunnel – 5.140 meter
De Schipholspoortunnel ligt op het drukke spoortraject tussen Amsterdam en Hoofddorp. De tunnel loopt recht onder de platforms, start- en landingsbanen en de terminalgebouwen van de nationale luchthaven door. Precies in het midden van het tunneltracé bevindt zich het ondergrondse station Schiphol Airport, een van de drukste spoorknooppunten van Nederland.
De tunnel kent een gefaseerde geschiedenis: de eerste tweesporige tunnelbuis werd in 1981 geopend. Door de explosieve groei van het vliegverkeer en de wens om meer treinen af te handelen, werd de tunnel tussen 1997 en 2001 verdubbeld naar vier sporen. Met ruim 5,1 kilometer lengte is het een van de belangrijkste en meest intensief bereden spoortunnels in West-Europa.
4. Sophiaspoortunnel – 4.240 meter
De Sophiaspoortunnel ligt in Zuid-Holland en vormt het belangrijkste kunstwerk van de Betuweroute, de 160 kilometer lange goederenspoorlijn van de haven van Rotterdam naar de Duitse grens bij Zevenaar. De tunnel werd tussen 1999 en 2003 geboord en doorkruist het natuurgebied van de Sophiapolder en de rivieren de Noord en de Rietbaan tussen Barendrecht en Zwijndrecht.
De tunnel bestaat uit twee parallelle buizen met een diameter van bijna tien meter. Door het goederenvervoer onder de rivieren en dichtbevolkte kernen door te leiden, werd ernstige geluidsoverlast voor omwonenden voorkomen. De Sophiaspoortunnel was de allereerste grote geboorde spoortunnel die in de slappe Nederlandse bodem werd voltooid en diende als direct technisch voorbeeld voor latere projecten.
5. Gaasperdammertunnel – 3.027 meter
De Gaasperdammertunnel ligt in Amsterdam-Zuidoost en vormt een sleutelproject binnen de grootschalige capaciteitsuitbreiding van de snelweg A9 (Schiphol-Amsterdam-Almere). De tunnel werd in het najaar van 2020 volledig in gebruik genomen. Met een lengte van ruim drie kilometer loste het de Roertunnel af als de langste landtunnel van Nederland.
Met maar liefst vijf tunnelbuizen en in totaal elf rijstroken (inclusief een wisselstrook) is het tevens de breedste tunnel van het land. De tunnel werd aangelegd om de leefbaarheid in Amsterdam-Zuidoost drastisch te verbeteren: op het dak van de tunnel is een langgerekt stadspark aangelegd dat de wijken aan weerszijden van de snelweg na decennia van geluidshinder en barrières weer naadloos met elkaar verbindt.
6. Willemsspoortunnel – 2.608 meter
De Willemsspoortunnel loopt dwars onder de Nieuwe Maas en het hart van Rotterdam door. De viersporige tunnel werd tussen 1987 en 1993 aangelegd en verving de oude spoorviaducten door de binnenstad en de historische spoorbruggen over de rivier, waaronder de monumentale hefbrug De Hef.
De tunnel verbindt station Rotterdam Centraal met Rotterdam Zuid en herbergt het ondergrondse station Rotterdam Blaak. De bouw was een enorme logistieke uitdaging: de tunneldelen onder de rivier werden elders gebouwd, over het water naar de stad gevaren en afgezonken in een uitgebaggerde sleuf in de rivierbodem, terwijl in het centrum vlak langs historische gebouwen werd gegraven.
7. Koning Willem-Alexandertunnel – 2.600 meter
De Koning Willem-Alexandertunnel in Maastricht werd in december 2016 geopend en is een uniek bouwwerk in de Nederlandse wegenbouw. De tunnel werd gebouwd om de beruchte stadsbarrière van de snelweg A2, die Maastricht decennialang in tweeën spleet met stoplichten en files, definitief ondergronds op te bergen.
De tunnel is ’s lands eerste en enige dubbeldekstunnel voor wegverkeer: het complex telt vier tunnelbuizen die twee-aan-twee boven elkaar liggen. De onderste twee buizen verwerken het doorgaande verkeer tussen Luik en Eindhoven, terwijl de bovenste buizen bestemd zijn voor lokaal bestemmingsverkeer naar Maastricht. Bovenop het tunneldak is De Groene Loper gerealiseerd, een kilometerslange lommerrijke wandel- en fietsboulevard met duizenden lindebomen en nieuwe woonwijken.
8. Roertunnel – 2.450 meter
De Roertunnel ligt aan de oostzijde van Roermond in Limburg en maakt deel uit van de autosnelweg A73-Zuid. De tunnel werd in 2008 opengesteld en was destijds de langste landtunnel van Nederland. Het tracé doorkruist het ecologisch kwetsbare beekdal van de rivier de Roer.
De tunnel bestaat uit twee buizen met elk twee rijstroken en een vluchtstrook. Om het grondwaterpeil in het natuurgebied niet te verstoren, werd de tunnel voor een belangrijk deel gebouwd met onderwaterbeton in diepe bouwkuipen. De tunnel loopt deels onder de Roer door en zorgt ervoor dat het snelwegverkeer tussen Venlo en het zuiden van Limburg het historische centrum van Roermond passeert zonder geluids- en stankoverlast.
9. Willem van Oranjetunnel – 2.300 meter
De Willem van Oranjetunnel in Delft werd in 2015 geopend voor het treinverkeer. De tunnel maakte een einde aan het befaamde betonnen spoorviaduct dat sinds de jaren zestig dwars door Delft liep en de historische binnenstad scheidde van de westelijke stadswijken.
De tunnel herbergt het moderne ondergrondse station Delft, waarvan de stationshal is voorzien van een karakteristiek gewelfd plafond met een historische landkaart van de stad. Waar de tunnel aanvankelijk tweesporig in gebruik werd genomen, zijn in het kader van het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer inmiddels alle vier de sporen aangesloten, waardoor er elke tien minuten treinen tussen Den Haag en Rotterdam kunnen rijden. Bovengronds is de vrijgekomen spoorzone getransformeerd tot het nieuwe stadsdistrict Nieuw Delft.
10. Victory Boogie Woogietunnel – 1.860 meter
De Victory Boogie Woogietunnel ligt in de Rotterdamsebaan (S107) en vormt sinds februari 2021 de zuidelijke toegangspoort tot Den Haag. De geboorde tunnel verbindt het knooppunt Ypenburg (A4/A13) rechtstreeks met de Binckhorst en de Haagse centrumring, wat voor enorme ontlasting zorgt op de traditioneel overbelaste Utrechtsebaan.
De tunnel ontleent zijn naam aan het beroemd schilderij van Piet Mondriaan, dat te zien is in het Kunstmuseum Den Haag. Het project geldt als een van de meest duurzame tunnels van Nederland: de tunnelmonden zijn uitgerust met fijnstof-afvangende installaties en een zonnepark bij de toerit wekt alle benodigde energie voor de verlichting en ventilatiesystemen in de tunnel op.
De Koning Willem-AlexanderTunnel in Maastricht, ik geloof 2,3 km lang, staat er Niet bij.
Ja hoor,,,op nummer 7