Centrale banken hebben de afgelopen jaren wereldwijd op recordtempo fysiek goud ingekocht. In tegenstelling tot reguliere valuta kent goud geen tegenpartijrisico: het kan niet failliet gaan en kan niet door overheden worden bijgedrukt. Zeker in tijden van geopolitieke spanningen, sanctiedreigingen en aanhoudende inflatie fungeert het edelmetaal als het ultieme monetaire anker. Landen garanderen hiermee hun internationale kredietwaardigheid en beschermen hun nationale munt tegen plotse marktschommelingen.
De onderlinge verhoudingen op de goudmarkt zijn flink in beweging. Waar traditionele westerse economieën hun voorraden al decennialang stabiel houden, voeren opkomende economieën en Oost-Europese landen een agressief inkoopbeleid om hun afhankelijkheid van de Amerikaanse dollar af te bouwen.
Dit zijn de tien landen met de grootste officiële goudvoorraad ter wereld, gebaseerd op de meest recente data van de World Gold Council en de centrale banken.
10. Polen: 632,4 ton goud
De Poolse centrale bank (Narodowy Bank Polski) heeft de afgelopen jaren een van de meest opmerkelijke inkoopcampagnes uit de moderne monetaire geschiedenis neergezet. Warschau kocht meer dan honderd ton goud per jaar bij om zijn deviezenreserves te versterken. Deze enorme koopwoede heeft ervoor gezorgd dat Polen de wereldwijde top tien is binnengestormd en Nederland van de tiende plaats heeft gestoten. Voor Polen geldt de fysieke goudvoorraad als een strategisch schild en een tastbaar bewijs van soevereiniteit aan de oostflank van Europa.
Nederland bezet hierdoor met een stabiele voorraad van 612,5 ton goud de elfde positie op de wereldranglijst. De Nederlandsche Bank (DNB) houdt deze hoeveelheid al decennia exact op peil. Om de risico’s te spreiden en de crisisparaatheid te vergroten, voerde DNB recent een strategische herverdeling door: 86 ton goud werd verplaatst vanuit New York en Ottawa naar de Bank of England in Londen, het belangrijkste handelscentrum voor fysiek goud. Ongeveer 31 procent van het Nederlandse goud ligt veilig opgeslagen op eigen bodem in het streng bewaakte Cashcentrum in Zeist.
9. Japan: 846,0 ton goud
Japan beschikt over een officiële reserve van 846 ton goud, beheerd door de Bank of Japan in Tokio. Hoewel het land decennialang een vaste waarde was in de top acht, heeft de aanhoudende pas op de plaats ervoor gezorgd dat Japan recent is ingehaald door de stormachtige opmars van India. Voor de Japanse overheid vormt het edelmetaal slechts een klein deel van de totale deviezenreserves, die voor het overgrote deel bestaan uit buitenlandse valuta en Amerikaanse staatsobligaties.
In tegenstelling tot veel Europese landen bewaart Japan het leeuwendeel van zijn goudstaven binnen de eigen landsgrenzen. De centrale bank ziet de voorraad als een ultieme stabilisator voor het vertrouwen in de Japanse yen, die onder druk staat door een enorme overheidsschuld en jarenlang monetair experimenteren. Ondanks schommelingen op de financiële markten heeft Tokio al heel lang geen goud meer verkocht of aangekocht: de kluizen blijven hermetisch gesloten.
8. India: 880,5 ton goud
De Reserve Bank of India (RBI) ontpopte zich de afgelopen jaren tot een van de meest actieve kopers op de wereldwijde goudmarkt. Waar de Indiase centrale bank enkele jaren geleden nog rond de 700 ton bezat, is de reserve door niet-aflatende aankopen doorgegroeid naar ruim 880 ton. Daarmee heeft India Japan definitief achter zich gelaten. De centrale bank streeft er openlijk naar om haar reserves te diversifiëren en de Indiase roepie te beschermen tegen wereldwijde muntschommelingen.
Goud zit diep verankerd in het dagelijks leven en de cultuur van India. Burgers kopen traditioneel massaal goud voor bruiloften en religieuze feesten zoals Diwali, waardoor particuliere Indiase huishoudens naar schatting gezamenlijk meer dan 25.000 ton goud bezitten. Om de controle over de staatsreserves te maximaliseren, voerde de centrale bank recent een grootschalige operatie uit waarbij honderden tonnen goud vanuit kluizen in het Verenigd Koninkrijk werden gerepatrieerd naar eigen depots in Mumbai en Nagpur.
7. Zwitserland: 1.039,9 ton goud
Met bijna 1.040 ton goud bezit de Zwitserse Nationale Bank (SNB) per hoofd van de bevolking veruit de grootste goudreserve ter wereld. Omgerekend heeft elke Zwitserse inwoner een claim op ruim 115 gram fysiek goud. Deze gigantische rijkdom kent een historische oorsprong: tot het jaar 2000 was in de Zwitserse grondwet vastgelegd dat de Zwitserse frank voor minstens veertig procent gedekt moest zijn door tastbaar goud.
Na een referendum verkocht Zwitserland tussen 2000 en 2005 ongeveer de helft van zijn toenmalige voorraad, maar sindsdien staat het tonnage muurvast. Ongeveer zeventig procent van de Zwitserse goudstaven ligt opgeslagen in zwaarbeveiligde ondergrondse bunkers onder het federale plein in Bern en bij het hoofdkantoor van de centrale bank in Zürich. De overige dertig procent ligt om strategische redenen bij de Bank of England en de centrale bank van Canada.
6. Rusland: 2.282,0 ton goud
Rusland heeft zijn goudvoorraad in de afgelopen vijftien jaar stelselmatig meer dan verviervoudigd. Al ruim voor het uitbreken van de oorlog in Oekraïne zette de Russische centrale bank doelbewust in op zogeheten ‘de-dollarisatie’: het afstoten van Amerikaanse staatsobligaties ten gunste van fysiek goud. Die strategie bleek van cruciaal belang toen westerse landen na februari 2022 honderden miljarden dollars aan buitenlandse Russische banktegoeden bevroren.
Fysieke goudstaven in eigen kluizen kunnen immers niet met een simpele pennentrek van westerse toezichthouders worden geblokkeerd. Als een van de grootste goudproducenten ter wereld koopt Rusland een aanzienlijk deel van de opbrengst uit de Siberische mijnen rechtstreeks op voor de staatskluizen in Moskou en Sint-Petersburg. Ondanks zware internationale sancties op de handel in Russisch goud gebruikt het land zijn edelmetaal als informeel betaalmiddel in de handel met niet-westerse bondgenoten.
5. China: 2.346,0 ton goud
De People’s Bank of China (PBOC) voert een doelgerichte langetermijnstrategie om haar gigantische reserves minder kwetsbaar te maken voor westerse sancties en het Amerikaanse financiële stelsel. Door maandenlange aaneengesloten aankopen heeft Peking zijn officiële voorraad opgeschroefd naar bijna 2.350 ton, waarmee het Rusland voorbijstreeft. Veel internationale grondstoffenanalisten vermoeden bovendien dat de werkelijke Chinese goudberg nog aanzienlijk groter is via niet-gerapporteerde rekeningen van staatsfondsen en defensie-entiteiten.
China is niet alleen de grootste goudkoper, maar ook ’s werelds grootste goudmijnproducent. Geen enkele gram van het goud dat binnen de eigen landsgrenzen wordt gedolven, verlaat het land: vrijwel alles vloeit direct naar de kluizen van de centrale bank of particuliere beleggers via de Shanghai Gold Exchange. Peking ziet deze gouden oorlogskas als een onmisbare hefboom om de Chinese yuan in de toekomst te positioneren als een geloofwaardig wereldwijd alternatief voor de Amerikaanse dollar.
4. Frankrijk: 2.436,9 ton goud
Frankrijk dankt zijn vierde positie op de wereldranglijst grotendeels aan president Charles de Gaulle. In de jaren zestig hekelde De Gaulle openlijk het ‘buitensporige privilege’ van de Amerikaanse dollar en stuurde hij Franse marineschepen naar New York om overtollige dollars ter plekke om te wisselen voor fysiek goud uit Amerikaanse kluizen. Sindsdien heeft Frankrijk zijn voorraad strikt beschermd.
Al het Franse goud ligt opgeslagen in een van de meest mythische bankkluizen ter wereld: ‘La Souterraine’. Deze enorme ondergrondse bunker bevindt zich 29 meter onder de straten van Parijs, dieper dan het metronetwerk, en rust op massieve pilaren van massief kalksteen. De Banque de France verkoopt al jaren geen gram goud meer en bewaart de volledige reserve op eigen bodem als onvervreemdbaar soeverein kapitaalanker.
3. Italië: 2.451,8 ton goud
Italië bezit met ruim 2.451 ton de op twee na grootste nationale goudvoorraad ter wereld. Ondanks aanhoudende politieke wisselingen en een van de hoogste staatsschulden van Europa heeft de Banca d’Italia haar goudschat altijd onaangetast gelaten. Het edelmetaal dient voor Rome als het ultieme bewijs van kredietwaardigheid en stelt internationale obligatiebeleggers gerust dat de Italiaanse staat solide onderpand achter de hand heeft.
Ongeveer 45 procent van het Italiaanse goud ligt opgeslagen in de kluizen van het Palazzo Koch in Rome, beschermd achter monumentale pantsers en geavanceerde detectiesystemen. De rest ligt om logistieke en strategische redenen verdeeld over de Federal Reserve Bank in New York, de Bank of England in Londen en de Bank voor Internationale Betalingen in het Zwitserse Bazel. Hoewel politieke partijen af en toe opperen om goud te verkopen voor de staatskas, houdt de centrale bank de poot stijf: het goud blijft een onaantastbare reserve.
2. Duitsland: 3.350,3 ton goud
De Deutsche Bundesbank beheert de op één na grootste goudvoorraad ter wereld, een direct gevolg van het naoorlogse ‘Wirtschaftswunder’. Dankzij enorme handelsoverschotten in de jaren vijftig en zestig ontving de Bondsrepubliek reusachtige hoeveelheden goud. Vanwege de Koude Oorlog en de constante dreiging van een Sovjetinvasie werd dit goud decennialang op veilige afstand bewaard in New York, Londen en Parijs.
Tussen 2013 en 2017 voltooide de Bundesbank een van de meest prestigieuze logistieke operaties uit haar geschiedenis: Operatie Repatriëring. In het diepste geheim werden bijna 700 ton aan goudstaven met zwaarbeveiligde vrachtwagens en vluchten teruggehaald naar Frankfurt am Main. Tegenwoordig ligt meer dan de helft van de Duitse schat op eigen bodem, terwijl het resterende deel in New York en Londen blijft liggen om in crisistijd direct te kunnen worden omgezet in buitenlandse valuta.
1. Verenigde Staten: 8.133,5 ton goud
De Verenigde Staten blijven met een ongenaakbare voorsprong de mondiale koploper. De officiële voorraad van ruim 8.133 ton is groter dan die van de nummers twee, drie en vier op deze lijst bij elkaar opgeteld. Deze gigantische goudberg vormt het materiële fundament waarop het Amerikaanse financiële leiderschap sinds de Tweede Wereldoorlog en de akkoorden van Bretton Woods is gebouwd.
Meer dan de helft van deze schat (ongeveer 4.580 ton) ligt opgeslagen in het zwaarbewaakte United States Bullion Depository in Fort Knox, Kentucky. De rest van de Amerikaanse voorraad ligt verspreid over de West Point Mint in New York, de vestiging in Denver en diep onder het straatniveau van Manhattan in de kluis van de Federal Reserve Bank of New York. Hoewel hardnekkige theorieën al decennia beweren dat de kluizen leeg zouden zijn, blijft het Amerikaanse ministerie van Financiën benadrukken dat elke baar fysiek aanwezig is als ultieme garantie voor de monetaire stabiliteit.
leuk diengggv