Top 10 Bizarre Weerfenomenen – Van Vuur-regenboog tot vissenregen!

We klagen in Nederland graag over het weer. Te nat, te koud, of code geel omdat het een beetje waait. Maar vergeleken met de rest van de wereld hebben we eigenlijk niets te klagen. De natuur heeft een paar trucs in petto die veel gekker zijn dan een Hollandse regenbui, van tornado’s gemaakt van vuur tot vissen die uit de lucht vallen. Dit zijn de tien meest bizarre weersverschijnselen op aarde.

10. Valwind (microburst)

Een valwind wordt weleens de omgekeerde tornado genoemd. In plaats van lucht die omhoog wordt gezogen, stort er bij een zware onweersbui plotseling een kolom ijskoude lucht met geweld naar beneden.

Zodra die lucht de grond raakt, spat hij uiteen als een waterballon. De windstoten kunnen snelheden bereiken tot wel 240 kilometer per uur. Voor vliegtuigen die willen landen is dat levensgevaarlijk, en ook complete bosstroken kunnen in één klap worden platgewalst. Kenmerkend is dat alle omgevallen bomen na een valwind in dezelfde richting liggen, in tegenstelling tot bij een tornado, waar ze alle kanten op wijzen.

9. Vuurregenboog

Ondanks de naam heeft dit fenomeen niets met vuur te maken, en technisch gezien is het ook geen regenboog. De officiële naam luidt circumhorizontale boog.

Het verschijnsel ontstaat alleen wanneer de zon heel hoog staat, hoger dan 58 graden, en het licht breekt door zeshoekige ijskristallen in hoge sluierwolken. Omdat de zon in Nederland zelden zo hoog staat, komt dit hier bijna nooit voor. In de zomer in de Verenigde Staten is de kans veel groter. Het resultaat is een gigantische, felgekleurde vlek in de lucht die eruitziet alsof de wolken in brand staan.

8. Vuurtornado

Dit is rechtstreeks nachtmerriemateriaal. Woedt er een grote bosbrand en staat de wind precies goed, dan kan de vuurzee zelf gaan draaien. Het resultaat is een kolkende zuil van vuur die tientallen meters hoog kan worden.

Het vuur zuigt zijn eigen zuurstof aan, waardoor de vlammen nog heter en intenser worden. Het dodelijkste voorbeeld deed zich voor in Tokio in 1923. Na de zware Kanto-aardbeving zochten duizenden mensen hun toevlucht op een open plek waar ooit een legerkledingdepot stond. Rond vier uur die middag raasde daar een vuurtornado overheen die naar schatting 38.000 van hen het leven kostte, de dodelijkste vuurwervelwind die ooit is geregistreerd.

7. Thundersnow (onweersneeuw)

Normaal gesproken dempt een pak sneeuw juist alle geluid, waardoor de wereld stil en vredig aanvoelt. Maar heel soms, als de luchtstromingen in de winter extreem onstabiel zijn, hoor je tijdens een sneeuwstorm plotseling een klap onweer.

Het is zeldzaam, omdat sneeuwbuien meestal niet genoeg energie hebben om bliksem op te wekken. Gebeurt het toch, dan is dat vaak ’s nachts, en wordt de witte wereld even feloranje verlicht door de bliksemflits, gevolgd door een gedempte donderslag.

6. Mammatuswolken

Na een zware onweersbui ziet de lucht er soms uit alsof hij vol hangt met koeienuiers. Mammatus komt dan ook van het Latijnse woord voor borst of uier.

Deze bolvormige uitstulpingen ontstaan doordat koude, verzadigde lucht aan de onderkant van een onweerswolk naar beneden zakt. Hoewel het eruitziet alsof er onheil op komst is, betekenen mammatuswolken meestal juist dat het ergste noodweer alweer voorbij is. Vooral bij zonsondergang is het een even prachtig als surrealistisch gezicht.

5. Vulkanische bliksem

Wat is enger dan een vulkaanuitbarsting? Een vulkaanuitbarsting met bliksem erin. Dit fenomeen staat ook wel bekend als een dirty thunderstorm.

Tijdens een uitbarsting worden as, gesteente en ijsdeeltjes met enorme kracht de lucht in geschoten. Al die deeltjes botsen voortdurend tegen elkaar, waardoor statische elektriciteit ontstaat. Zo bouwt de vulkaan zijn eigen onweersbui op, midden in de eigen rookpluim. Het resultaat is een van de meest spectaculaire, en apocalyptisch ogende, natuurverschijnselen die er bestaan.

4. Bolbliksem

Dit is de ufo onder de weerfenomenen. Wetenschappers weten nog altijd niet precies wat het is, simpelweg omdat het zo zeldzaam is en zich niet laat vangen in een laboratorium.

Ooggetuigen beschrijven een gloeiende bol, ongeveer ter grootte van een grapefruit of voetbal, die tijdens onweer door de lucht zweeft. Soms lijkt hij dwars door muren of ramen te gaan, om vervolgens met een knal te verdwijnen. Vroeger werd het toegeschreven aan hekserij, tegenwoordig denken onderzoekers eerder aan een reactie van bliksem met de bodem of aan geïoniseerd gas. Zeker is het niet: het fenomeen blijft grotendeels een raadsel.

3. Derecho’s (luchtorkanen)

De meeste mensen kennen tornado’s, de draaiende windhozen. Minder bekend is de Derecho: een wijdverspreide, langdurige storm met extreem harde wind die in een rechte lijn over het land trekt.

In feite is het een muur van wind die urenlang met orkaankracht raast, met pieken tot wel 160 kilometer per uur. Waar een tornado vooral lokaal schade aanricht, kan een Derecho een spoor van vernieling trekken over honderden kilometers. In de Verenigde Staten wordt dit verschijnsel ook wel een inland hurricane genoemd.

2. Bloedregen

Vroeger dacht men dat de goden boos waren wanneer het rood regende. Tegenwoordig weten we beter, al blijft het net zo goed een vieze bedoening.

Bloedregen ontstaat wanneer stormen in de Sahara enorme hoeveelheden rood zand de atmosfeer in blazen. Dat stof reist vervolgens met de wind mee naar Europa. Zodra het gaat regenen, neemt het water de rode stofdeeltjes mee omlaag. Het resultaat: auto’s en tuinmeubels bedekt met een roodbruine smurrie. In zeldzame gevallen, zoals in India, kan rode regen ook worden veroorzaakt door algensporen in plaats van woestijnzand.

1. Vissenregen

Het klinkt als een broodjeaapverhaal, maar in het stadje Yoro in Honduras is het vrijwel jaarlijkse kost: Lluvia de Peces, letterlijk regen van vissen.

Tussen mei en juni, na een zware storm, liggen de straten daar soms bezaaid met spartelende visjes. De lokale bevolking beschouwt het als een wonder en viert het jaarlijks met een heus festival, inclusief gebakken vis. De wetenschappelijke verklaring is minder mystiek: waarschijnlijk trekt een waterhoos, een tornado boven zee, een school vissen omhoog de lucht in, om ze vervolgens kilometers verderop boven land weer te laten vallen. Letterlijk gratis eten uit de hemel.

Wat deze verschijnselen met elkaar gemeen hebben, is dat ze laten zien hoe grillig en onberekenbaar de atmosfeer eigenlijk is. Bij de volgende Nederlandse regenbui mag dat toch een beetje relativeren.