De Vlaamse film heeft sinds de jaren tachtig een lange weg afgelegd. Wat begon met rauwe stadsverhalen, groeide uit tot een reeks Oscarnominaties en prijzen op de grote festivals. In deze lijst voor 2025 staan tien films die dat verhaal het best vertellen, van een nachtelijk Brussel tot de Italiaanse Alpen.
10. Brussels by Night (1983)
Marc Didden was muziekjournalist voordat hij zijn eerste speelfilm maakte. Brussels by Night volgt Max (François Beukelaers), een zwaarmoedige man die ’s nachts door de hoofdstad zwerft. De Vlaamse film speelde tot dan toe vaak op het platteland, Didden koos voor neon, beton en grauwe cafés.
Raymond van het Groenewoud schreef de muziek, en die past als gegoten bij het nachtelijke Brussel. Veel makers na hem hebben de stad op dezelfde manier leren zien.
9. Daens (1993)
Stijn Coninx baseerde Daens op de roman van Louis Paul Boon. Jan Decleir speelt priester Adolf Daens, die in Aalst opkomt voor arbeiders en kinderen die in de textielfabrieken worden uitgeperst. Het is een zware, maar prachtig gefilmde geschiedenisles.
De film werd genomineerd voor een Oscar voor beste niet-Engelstalige film. Voor veel Vlamingen was het de eerste keer dat een eigen film die aandacht kreeg.
8. Iedereen Beroemd! (2000)
Jean (Josse De Pauw) is werkloos en wil dat zijn dochter Marva zangeres wordt. Als het op de gewone manier niet lukt, ontvoert hij de bekende popster Debbie. Regisseur Dominique Deruddere maakte er een zwarte komedie van over de jacht op roem.
De film was zijn tijd ver vooruit, want talentenjachten en influencers moesten nog groot worden. Ook Iedereen Beroemd! kreeg een Oscarnominatie voor beste niet-Engelstalige film.
7. Loft (2008)
Vijf getrouwde mannen delen een geheime loft voor hun affaires. Dan ligt daar op een ochtend een dode vrouw. Erik Van Looy regisseerde het scenario van Bart De Pauw, met onder anderen Koen De Bouw, Filip Peeters en Matthias Schoenaerts.
Met meer dan een miljoen bioscoopbezoekers behoort Loft tot de grootste Vlaamse publiekssuccessen ooit. Er kwam een Nederlandse remake in 2010 en Van Looy maakte zelf een Amerikaanse versie in 2014.
6. De Helaasheid der Dingen (2009)
Felix van Groeningen verfilmde de roman van Dimitri Verhulst over de jonge Gunther, die opgroeit tussen een vader en drie ooms die vooral drinken. Het gezin leeft aan de rand van de samenleving, maar de film kijkt er met tederheid naar. Er wordt evenveel gelachen als gehuild.
De film won de Art Cinema Award in de Quinzaine des Réalisateurs op het filmfestival van Cannes. Het was de doorbraak van Van Groeningen op internationaal niveau.
5. Girl (2018)
Lukas Dhont debuteerde met het verhaal van de vijftienjarige Lara, die ballerina wil worden terwijl ze haar transitie doormaakt. Victor Polster speelt haar ingetogen en met veel lichamelijke intensiteit. In Cannes won de film de Caméra d’Or voor beste debuut.
Polster kreeg in Cannes ook de prijs voor beste acteur in de reeks Un Certain Regard. De film riep ook discussie op, onder meer over de keuze om een cisgender acteur voor de hoofdrol te casten.
4. Rundskop (2011)
Michael R. Roskam schetst in Rundskop de wereld van de hormonenmaffia. Matthias Schoenaerts speelt veeboer Jacky, een man die door een jeugdtrauma nooit is losgekomen van zijn verleden. De film is rauw, tragisch en visueel sterk.
De Oscarnominatie voor beste niet-Engelstalige film zette Roskam en Schoenaerts op de internationale kaart. Roskam maakte later in Amerika The Drop met Tom Hardy.
3. De Acht Bergen (2022)
Het boek van Paolo Cognetti speelt zich af in de Italiaanse Alpen, maar de regie is van Felix van Groeningen en Charlotte Vandermeersch. Twee jongens worden vrienden op een zomer in de bergen en houden dat hun hele leven vol, ook als ze steeds verder uit elkaar groeien. De film is een coproductie met Italië en Frankrijk.
In Cannes won de film de Juryprijs, gedeeld met EO van Jerzy Skolimowski. De beelden van de bergen zijn adembenemend.
2. The Broken Circle Breakdown (2012)
Didier (Johan Heldenbergh) speelt banjo in een bluegrassband, Elise (Veerle Baetens) is tatoeëerster. Als hun dochtertje ernstig ziek wordt, zetten ze hun liefde onder druk. Van Groeningen baseerde de film op een toneelstuk van Heldenbergh zelf.
De film won onder meer een César voor beste buitenlandse film en werd genomineerd voor een Oscar. De bluegrass-soundtrack belandde ook in de Belgische hitlijsten.
1. Close (2022)
Léo en Rémi zijn dertien en onafscheidelijk, tot klasgenoten beginnen te vragen of ze een stelletje zijn. Lukas Dhont laat zien wat zo’n vraag met een vriendschap doet. De jonge acteurs Eden Dambrine en Gustav De Waele dragen de film.
Close won de Grand Prix in Cannes, gedeeld met Stars at Noon, en werd genomineerd voor een Oscar voor beste internationale film. Het is een film die je nog dagenlang bijblijft.
Wat de tien films delen, is de blik op mensen die het moeilijk hebben. Of het nu gaat om een fabrieksarbeider in Aalst, een veeboer in de Kempen of twee jongens op school: de beste Vlaamse films kijken zonder oordeel. Dat maakt ze in Aalst even herkenbaar als in Cannes.
weinig of geen interesse in de vlaamse films ik houw meer van die van vroeger