10 Piraten Weetjes die je beeld over piraten volledig veranderen

Als kind was je er waarschijnlijk groot fan van: piraten! Je zag ze voor je als ruige mannen met een zwarte lap voor het oog, een doek op het hoofd en een glimmende ring in het oor. Maar wie waren de echte piraten nu eigenlijk?

Het waren de criminelen van de volle zee, de rovers van goud en andere kostbaarheden. Hoewel we ze nu vooral kennen van televisieprogramma’s, boeken en films, wijkt de historische werkelijkheid vaak af van de geromantiseerde beelden. Waren de echte zeerovers uit de 17e en 18e eeuw vergelijkbaar met de personages op het witte doek, of waren ze compleet anders?

10. Piraten waren niet allemaal mannen

Vrouwen zouden volgens het bijgeloof ongeluk brengen op een schip, maar dat weerhield sommigen er niet van om hun droom na te jagen. Zij veranderden hun namen en kleedden zich als man om onopgemerkt deel uit te maken van de bemanning. Twee zeer bekende namen zijn Anne Bonny en Mary Read. Zij voeren samen in het Caribisch gebied en dachten aanvankelijk van elkaar dat ze daadwerkelijk mannen waren. Pas toen er romantische gevoelens ontstonden, kwam de waarheid aan het licht.

9. Een afspiegeling van de maatschappij

Niet alleen misdadigers, ontsnapte slaven en vluchtelingen kozen voor het piratenbestaan. Ook mensen uit welgestelde milieus raakten gefascineerd door de vrijheid op zee. Een beroemd voorbeeld is William Kidd, die uit een welvarend gezin kwam. Hij raakte ironisch genoeg betrokken bij de piraterij terwijl hij juist op hen aan het jagen was. Blijkbaar inspireerde het vrije leven hem dusdanig dat hij uiteindelijk zelf de zwarte vlag hees.

8. Een smeltkroes van talen en nationaliteiten

Het typische west-country accent dat we in films horen, werd in werkelijkheid slechts door een klein deel van de piraten gesproken. Ze kwamen namelijk uit alle windstreken. Dit stereotype ontstond pas echt door de film Treasure Island uit 1950. Acteur Robert Newton zette daarin een piraat neer met een zwaar aangezet accent uit Zuidwest-Engeland. Hij herhaalde dit kunstje later als Blackbeard, waardoor dit voorgoed het standaard piratenaccent werd in de popcultuur.

7. Geen shiver me timbers

De typische zinnen en woorden die wij nu met piraten associëren, werden destijds waarschijnlijk nooit gebruikt. Uitspraken als shiver me timbers en veel van de bekende zeemansliederen zijn creatieve verzinsels. Deze werden eind 19e eeuw populair gemaakt door de schrijver Robert Louis Stevenson in zijn wereldberoemde boek Treasure Island. Hoewel echte piraten ongetwijfeld hun eigen jargon hadden, is dat door de tijd heen verloren gegaan.

6. Het ooglapje als tactisch hulpmiddel

Er wordt vaak gedacht dat piraten een ooglapje droegen om een lege oogkas te verbergen. Hoewel dat soms het geval was, had het lapje voor veel gezonde piraten een praktische reden. Door één oog constant afgedekt te houden, bleef dat oog gewend aan het duister. Wanneer een piraat tijdens een gevecht van het felle zonlicht op het dek naar de donkere ruimtes onder de dekken moest, kon hij het lapje verschuiven en direct scherp zien in het donker. Deze techniek hielp hen enorm bij nachtelijke overvallen.

5. De oorring als levensverzekering

Piraten droegen hun gouden oorringen niet alleen voor de sier. Ze geloofden dat het piercen van de oren met edelmetaal hun gezichtsvermogen zou verbeteren en ziektes kon afweren. Daarnaast diende de ring als een soort levensverzekering. Als een piraat stierf en aanspoelde, was de waarde van het goud genoeg om een fatsoenlijke begrafenis te bekostigen. Ook gebruikten piraten de ringen soms om proppen was aan te hangen die ze in hun oren stopten tijdens het bulderen van de kanonnen.

4. Respect en compensatie aan boord

Hoewel ze meedogenloos waren voor hun vijanden, heerste er aan boord vaak een verrassende mate van democratie en respect. Piraten hadden recht op compensatie als ze tijdens hun werk gewond raakten. De hoogte van het bedrag hing af van de ernst van het letsel. Een piraat die een arm of been verloor, kon rekenen op een flinke som geld uit de gezamenlijke buit. Moed werd altijd gewaardeerd en gewonde veteranen werden binnen de groep met veel eerbied behandeld.

3. Gruwelijke straffen

In films zie je vaak dat gevangenen over een plank moeten lopen, maar in de realiteit was dit een zeldzaamheid. Piraten hielden van veel wredere methodes. Een van de meest gevreesde straffen was het kielhalen. Hierbij werd de gestrafte met een touw onder het schip door getrokken. De scherpe pokken en mosselen aan de onderkant van de boot sneden de huid tot op het bot open. Ook het achterlaten op een onbewoond eiland was een veelgebruikte, langzame doodstraf.

2. De angstaanjagende rode vlag

De zwarte vlag met de schedel, de Jolly Roger, was bedoeld om schepen te dwingen zich over te geven. Zolang die vlag wapperde, was er nog hoop op genade. De rode vlag was echter een heel ander verhaal. Wanneer een piratenschip een rode vlag hees, betekende dit dat er geen kwartier werd gegeven; iedereen aan boord van het aangevallen schip zou worden gedood. Vaak stond er ook een zandloper op afgebeeld om aan te geven dat de tijd van de slachtoffers letterlijk was verstreken.

1. De theatrale intimidatie van Zwartbaard

Zwartbaard, oftewel Edward Teach, was een meester in psychologische oorlogsvoering. Om zijn vijanden angst aan te jagen, weefde hij langzaam brandende lonten van hennep in zijn enorme zwarte baard. Wanneer hij ten strijde trok, was hij gehuld in een dichte wolk van rook en vuur, wat hem het uiterlijk van een demon gaf. Deze theatrale verschijning was zo effectief dat veel schepen zich direct overgaven zonder dat er één schot hoefde te worden gelost.