Wie aan Marokko denkt, ziet al snel de rode stadsmuren van Marrakesh, de blauwe steegjes van Chefchaouen of de regeringsgebouwen van hoofdstad Rabat voor zich. Toch geeft de demografische kaart van het Noord-Afrikaanse koninkrijk een ander beeld. Op 1 september 2024 voerde het Marokkaanse statistiekbureau, het Haut-Commissariat au Plan (HCP), de tienjaarlijkse nationale volkstelling (RGPH 2024) uit. Daaruit bleek dat Marokko 36.828.330 inwoners telt en dat de verhoudingen tussen de grote gemeenten zijn verschoven: havenstad Tanger heeft Fès ingehaald als tweede stad van het land, terwijl de gemeente Rabat ten opzichte van 2014 inwonertal verloor.
Deze top 10 zet de grootste steden van Marokko op een rij, strikt afgebakend op basis van de officiële gemeentelijke inwonertallen uit de volkstelling van 2024.
1. Casablanca: 3.215.935 inwoners
Hoewel Rabat de politieke hoofdstad is, vormt Casablanca het economische en financiële zwaartepunt van Marokko. De stad ligt aan de Atlantische Oceaan op de plek van de middeleeuwse Berberstad Anfa, die rond 1468 door een Portugese vloot werd verwoest. De Portugezen gebruikten later al de naam Casa Branca, en toen sultan Mohammed ben Abdallah de plaats vanaf 1769 liet herbouwen, kreeg ze de Arabische naam Dar el-Beïda (Witte Huis), waarna de Spaanse vorm Casablanca internationaal gangbaar werd. Pas tijdens het Franse protectoraat vanaf 1907 groeide de destijds bescheiden havenplaats explosief uit tot een metropool.
Tegenwoordig vertegenwoordigt de bredere regio Casablanca-Settat ongeveer een derde van het Marokkaanse bruto binnenlands product. Het stadsbeeld combineert koloniale Mauresque-architectuur en zakendistricten met de in 1993 geopende Hassan II-moskee, waarvan de minaret met circa 200 meter (210 meter inclusief de bekroning) tot de hoogste minaretten ter wereld behoort. Opvallend in de volkstelling van 2024 is dat de stadsgemeente zelf 3.215.935 inwoners telt, iets minder dan tien jaar eerder, terwijl randgemeenten als Bouskoura en Dar Bouazza sterk groeiden. Kijk je naar de volledige functionele stedelijke regio zoals afgebakend door de OESO, dan telt het grootstedelijke gebied van Casablanca circa 4,4 miljoen inwoners.
2. Tanger: 1.275.428 inwoners
Op het uiterste noordwestelijke puntje van Afrika, waar de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee samenkomen in de Straat van Gibraltar, heeft Tanger een snelle groei doorgemaakt. Van 1923 tot 1956 had de stad een bijzondere status als Internationale Zone onder gezamenlijk bestuur van meerdere westerse mogendheden, wat handelaren, schrijvers en diplomaten van over de hele wereld aantrok. Na de Marokkaanse onafhankelijkheid in 1956 volgde op bestuurlijk en economisch vlak een lastige overgangsfase, totdat rond de eeuwwisseling miljardeninvesteringen richting de noordelijke kuststrook op gang kwamen.
De belangrijkste motor achter de hedendaagse groei is het havencomplex Tanger-Med, dat ongeveer veertig kilometer ten oosten van de stad ligt en gemeten naar containercapaciteit de grootste haven van zowel Afrika als de Middellandse Zee is. Rondom die logistieke schakel vestigden zich honderden industriële toeleveranciers en grote autofabrieken. Daarnaast werd in november 2018 de Al Boraq geopend: de eerste hogesnelheidslijn van Afrika, waarvan de treinen met een topsnelheid van 320 kilometer per uur tussen Tanger en Casablanca rijden. Waar Tanger in de volkstelling van 2014 nog 947.952 inwoners telde, passeerde de gemeente met ruim 1,27 miljoen inwoners in 2024 officieel Fès als tweede stad van het land.
3. Fès: 1.167.842 inwoners
Als oudste van de vier Marokkaanse koningssteden geldt Fès al eeuwenlang als het religieuze, intellectuele en ambachtelijke centrum van het land. De stad werd aan het einde van de achtste eeuw gesticht door Idris I en verder uitgebouwd onder diens zoon Idris II. Het oudste stadsdeel, de door UNESCO als werelderfgoed erkende medina Fès el-Bali, bestaat uit een dichtbebouwd labyrint van smalle steegjes waar auto’s niet kunnen komen; goederen worden er nog dagelijks met ezels, muildieren en handkarren vervoerd. Midden in deze middeleeuwse wijk liggen de eeuwenoude leerlooierijen van Chouara en de Al-Qarawiyyin. Deze moskee en onderwijsinstelling werd volgens de traditionele geschiedschrijving in het jaar 859 gesticht door Fatima al-Fihri en behoort tot de oudste nog bestaande instellingen voor hoger onderwijs ter wereld. De gemeente Fès telt volgens de volkstelling van 2024 exact 1.167.842 inwoners, nog los van de kleine, bestuurlijk zelfstandige buurgemeente Méchouar Fès Jdid.
4. Marrakesh: 1.002.697 inwoners
Aan de noordelijke voet van het Hoge Atlasgebergte ligt Marrakesh, de stad die tussen 1070 en 1072 werd gesticht door de Berberdynastie van de Almoraviden. Lange tijd fungeerde ze als hoofdstad van een rijk dat zich uitstrekte van de rand van de Sahara tot in het huidige Spanje; de Europese landsnaam ‘Marokko’ is historisch zelfs via verschillende talen afgeleid van de naam Marrakesh. De stad dankt haar bijnaam ‘de Rode Stad’ aan de ongeveer negentien kilometer lange stadsmuren en traditionele gebouwen die zijn opgetrokken uit roodachtige klei en kalk uit de omliggende vlakte.
Met 1.002.697 inwoners binnen de eigen gemeentegrenzen (exclusief de aparte gemeente Méchouar-Kasbah) is Marrakesh een van de vier miljoenensteden van het koninkrijk en de drukst bezochte toeristische bestemming van het land. Het openbare leven in de medina concentreert zich rond het Djemaa el-Fna-plein, aan de voet van de zevenenzeventig meter hoge twaalfde-eeuwse Koutoubia-minaret. Buiten de oude stadsmuren ligt het moderne stadsdeel Gueliz, bekend om de Majorelletuin die in de jaren twintig werd aangelegd door de Franse kunstenaar Jacques Majorelle en later werd gerestaureerd door modeontwerper Yves Saint Laurent.
5. Salé: 945.101 inwoners
Wie de rivier de Bou Regreg vanuit hoofdstad Rabat oversteekt naar de noordelijke oever, staat direct in Salé. Hoewel de twee steden door bruggen en een gezamenlijk tramnetwerk ruimtelijk op elkaar aansluiten, is Salé een zelfstandige gemeente met veel meer inwoners dan Rabat zelf. In de zeventiende eeuw verwierf de havenplaats grote bekendheid als centrum van de Barbarijse kaapvaart. Vanuit een grotendeels autonome maritieme gemeenschap, vaak aangeduid als de kapersrepubliek van Salé, opereerden uit Spanje verdreven Morisken en Europese renegaten op de Atlantische Oceaan. Een van de bekendste kopstukken was de Haarlemse zeeman Jan Janszoon, die zich na zijn bekering tot de islam Murad Reis noemde, in 1627 een beruchte kaperstocht naar IJsland leidde en opklom tot admiraal en gouverneur van Rabat-Salé. Tegenwoordig combineert Salé haar oude medina en de Grote Moskee met uitgestrekte woonwijken die nog net onder de grens van één miljoen inwoners blijven.
6. Meknès: 551.503 inwoners
Op zo’n zestig kilometer ten westen van Fès ligt Meknès, de vierde historische koningsstad van Marokko. De stad beleefde haar bloeiperiode onder het bewind van sultan Moulay Ismaïl (1672 – 1727), een tijdgenoot van de Franse koning Lodewijk XIV. Moulay Ismaïl maakte van Meknès zijn keizerlijke hoofdstad en liet een uitgestrekt paleizencomplex bouwen, omringd door ongeveer veertig kilometer aan verdedigingsmuren, enorme graanschuren en de koninklijke stallen van Heri es-Souani, die volgens historische kronieken plaats boden aan maximaal twaalfduizend cavaleriepaarden.
Het bekendste monument uit die bouwperiode is de met mozaïektegels (zelliges) en marmeren zuilen gedecoreerde stadspoort Bab Mansour, waarvan de bouw onder Moulay Ismaïl werd gestart en onder zijn zoon Moulay Abdallah werd voltooid. Dankzij de ligging op de vruchtbare Saïs-vlakte vormt Meknès vandaag de dag een belangrijk agrarisch centrum voor de productie van olijven, granen, fruit en wijn, en telt de gemeente ruim veertigduizend inwoners meer dan hoofdstad Rabat.
7. Rabat: 509.916 inwoners
Hoewel het gebied rond Rabat al veel langer bewoond was, liet de Almohaden-heerser Yaqub al-Mansur de stad in de twaalfde eeuw grootschalig versterken en uitbouwen als militair en religieus bolwerk (Ribat al-Fath). Een zichtbaar overblijfsel uit die tijd is de Hassantoren: een minaret waarvan de bouw na het overlijden van de sultan in 1199 werd gestaakt en die sindsdien op ongeveer 44 meter hoogte onvoltooid overeind staat. Pas in 1912 wees het Franse koloniale bestuur Rabat aan als de officiële hoofdstad van Marokko, een status die de stad na de onafhankelijkheid behield.
Als zetel van de koning, de regering en de buitenlandse ambassades onderscheidt Rabat zich door brede lanen, de hoog boven de oceaan gelegen Kasbah van de Oudaya’s en nieuwe blikvangers in de Bou Regreg-vallei, zoals het door Zaha Hadid ontworpen Grand Théâtre en de 250 meter hoge Mohammed VI-toren.
In demografisch opzicht liet de volkstelling van 2024 een opvallende ontwikkeling zien: terwijl de meeste grote Marokkaanse gemeenten groeiden, daalde het inwonertal van de gemeente Rabat van 577.827 in 2014 naar 509.916 in 2024 (exclusief de kleine paleisgemeente Touarga). Tegelijkertijd groeiden omliggende steden in de regio, zoals Salé en Témara, waardoor de bestuurlijke stadskern van de hoofdstad nu op de zevende plaats van Marokko staat.
8. Kénitra: 507.736 inwoners
Op veertig kilometer ten noorden van Rabat ligt Kénitra aan de rivier de Sebou. Vergeleken met de eeuwenoude koningssteden is het een jonge stad: tot begin twintigste eeuw stond hier slechts een kasbah bij een kleine brug (al-Qunaytira betekent ‘het bruggetje’ in het Arabisch). Vanaf 1912 ontwikkelde de plaats zich onder het Franse protectoraat als militaire post en havenstad, en tussen 1932 en 1956 droeg ze de naam Port-Lyautey. Bij de volkstelling van 2024 doorbrak de gemeente Kénitra de grens van een half miljoen inwoners en passeerde ze zowel Oujda als Agadir. Die groei hangt nauw samen met haar ligging aan het hogesnelheidstraject tussen Tanger en Casablanca en met de Atlantic Free Zone. In deze industriële zone opende autoconcern Stellantis een fabriek met een aanvankelijke capaciteit van 200.000 voertuigen per jaar, waarvoor in 2025 een verdere uitbreiding werd aangekondigd om de productiecapaciteit op termijn richting de 535.000 voertuigen (inclusief elektrische micromobiliteit) te brengen.
9. Oujda: 506.224 inwoners
In het uiterste noordoosten van Marokko, op de vlakte van Angad en vlak bij de Algerijnse grens, ligt Oujda. De stad werd in het jaar 994 gesticht door het Berberstamhoofd Ziri ibn Atiyya en lag eeuwenlang op een strategische doorgangsroute tussen Fès en het oosten van de Maghreb. Door die ligging wisselde de stad in de loop van de geschiedenis meermaals van machthebber tijdens conflicten tussen Marokkaanse dynastieën en de Ottomaanse bestuurders van Algiers.
Hoewel de landgrens met Algerije sinds 1994 gesloten is, vormt Oujda met 506.224 inwoners het bestuurlijke, academische en commerciële centrum van de oostelijke regio Oriental. De stad heeft een levendige oude medina achter stadspoort Bab Sidi Abdelwahab, staat bekend om haar sterke verwantschap met de raï-muziektraditie en fungeert in de zomermaanden als toegangspoort tot de badplaats Saïdia, die ongeveer zestig kilometer noordwestelijker aan de Middellandse Zeekust ligt.
10. Agadir: 504.768 inwoners
De top tien wordt afgesloten door Agadir, gelegen aan de zuidelijke Atlantische kust aan de voet van het Atlasgebergte. Dat Agadir er veel moderner uitziet dan andere grote Marokkaanse steden, komt door een natuurramp uit de twintigste eeuw. Op 29 februari 1960 werd de stad om 23.47 uur getroffen door een zware aardbeving die het grootste deel van de bebouwing verwoestte. Ongeveer vijftienduizend mensen, destijds rond een derde van de stadsbevolking, kwamen om het leven; op de heuvel boven de baai bleven alleen de buitenmuren van de oude Kasbah deels staan.
Onder leiding van koning Mohammed V werd Agadir direct ten zuiden van het verwoeste gebied volledig nieuw opgebouwd met brede straten, veel groen en strengere bouwvoorschriften. Dankzij een mild klimaat en een ongeveer tien kilometer lang zandstrand groeide de stad uit tot de grootste kustbadplaats van Marokko. Daarnaast is Agadir een grote vissershaven en het handelscentrum van de vruchtbare Souss-Massa-regio, waar onder meer citrusfruit, groenten en arganolie worden geproduceerd. De gemeente Agadir zelf telt 504.768 inwoners en vormt samen met direct aangrenzende steden als Inezgane en Aït Melloul het economische hart van Zuid-Marokko.
marokko Best