Nederland mag geografisch gezien een bescheiden stip op de wereldkaart zijn, op voetbalgebied behoren we al decennia lang tot de grootmachten. Vanaf de jaren zeventig veranderde het Nederlandse ‘Totaalvoetbal’ de mondiale sport voorgoed. Van Amsterdam tot Barcelona en van Milaan tot Londen drukten Nederlandse spelers hun stempel op de grootste clubs en toernooien ter wereld.
Het kiezen van de tien allergrootsten vraagt om meer dan alleen doelpuntenaantallen; het gaat om prijzenkasten, internationale erkenning, individuele genialiteit en de blijvende impact op het spelletje. Dit zijn de tien beste Nederlandse voetballers aller tijden.
10. Virgil van Dijk
Virgil van Dijk bewandelde geen koninklijke route via de traditionele Nederlandse topclubs, maar knokte zich via Willem II, FC Groningen, Celtic en Southampton naar de absolute wereldtop. Als aanvoerder van Liverpool groeide de boomlange verdediger uit tot het baken van rust dat de club in 2019 naar de Champions League-winst en in 2020 naar de eerste Engelse landstitel in dertig jaar leidde.
In 2019 werd Van Dijk door de UEFA uitgeroepen tot Europees Voetballer van het Jaar. Bij de verkiezing van de prestigieuze Ballon d’Or eindigde hij datzelfde jaar als tweede, met een miniem verschil van slechts zeven punten achter Lionel Messi: een zeldzame prestatie voor een centrale verdediger. Als onomstreden leider en aanvoerder van het Nederlands elftal bewees hij dat defensief leiderschap net zo bepalend kan zijn als aanvallende genialiteit.
9. Clarence Seedorf
Clarence Seedorf bezit een record dat tot op de dag van vandaag door geen enkele voetballer ter wereld is geëvenaard: hij won de Champions League viermaal met drie verschillende clubs. In 1995 veroverde hij de beker met de gouden generatie van Ajax, in 1998 met Real Madrid, en in 2003 en 2007 vormde hij het tactische brein op het middenveld van AC Milan.
Met zijn fabelachtige fysiek, fluwelen balbehandeling en ongekende spelinzicht speelde Seedorf bijna twee decennia lang op het allerhoogste Europese niveau. Waar zijn status in het buitenland onaantastbaar was, kende zijn relatie met het Nederlands elftal pieken en dalen, mede door enkele gemiste strafschoppen. Zijn erelijst met 87 interlands en meer dan twintig grote clubprijzen maakt hem echter tot een van de meest succesvolle middenvelders uit de internationale voetbalhistorie.
8. Willem van Hanegem
Willem van Hanegem, bijgenaamd De Kromme, was het strategische brein achter de gouden jaren van Feyenoord en Oranje. Met zijn kromme rug en karakteristieke wreeftrappen leek hij traag over het veld te bewegen, maar zijn handelingssnelheid en passing met buitenkant links waren fenomenaal. Tegenstanders konden hem zelden van de bal krijgen, terwijl zijn inzicht ploeggenoten voortdurend vrij voor het doel zette.
In 1970 leidde hij Feyenoord als dirigent op het middenveld naar de allereerste Nederlandse Europa Cup I-winst ten koste van Celtic, kort daarna gevolgd door de Wereldbeker voor clubteams en in 1974 de UEFA Cup. Tijdens het memorabele WK van 1974 in West-Duitsland vormde hij samen met Johan Neeskens en Johan Cruijff de spil van het bejubelde Totaalvoetbal dat de wereld versteld deed staan.
7. Ronald Koeman
Geen enkele verdediger in de geschiedenis van het wereldwijde profvoetbal scoorde zoveel doelpunten als Ronald Koeman: maar liefst 239 officiële treffers. Zijn vernietigende vrije trap, loepzuivere strafschoppen en vlijmscherpe passes over veertig meter maakten hem tot een aanvallend wapen vanuit de achterhoede.
Het jaar 1988 werd zijn meesterstuk: met PSV won hij de historische ’treble’ (landstitel, KNVB-beker en de Europa Cup I), om een maand later met Oranje Europees kampioen te worden in München. Vervolgens verhuisde Koeman naar FC Barcelona, waar hij uitgroeide tot de spil van Johan Cruijffs Dream Team. Op 20 mei 1992 schoot hij Barcelona in de 112e minuut van de verlenging op Wembley met een snoeiharde vrije trap naar de allereerste Europa Cup I uit de clubhistorie.
6. Arjen Robben
Iedere verdediger ter wereld wist precies wat er ging gebeuren als Arjen Robben vanaf de rechterflank de bal ontving: naar binnen kappen op zijn linkerbeen en uithalen in de verre kruising. Toch slaagde bijna niemand erin om die beweging af te stoppen. Zijn explosieve startsnelheid, balcontrole op topsnelheid en dodelijke afronding maakten hem ruim een decennium lang tot een van de meest gevreesde buitenspelers op aarde.
Robben veroverde landstitels in vier verschillende landen met PSV, Chelsea, Real Madrid en Bayern München. Zijn ultieme clubglorie beleefde hij in 2013, toen hij in de 89e minuut van de Champions League-finale op Wembley de winnende treffer binnentikte tegen Borussia Dortmund. Voor Oranje speelde hij 96 interlands, waarin hij schitterde op de WK’s van 2010 (zilver) en 2014 (brons), met de historische 5-1 vernedering van regerend wereldkampioen Spanje als absoluut hoogtepunt.
5. Frank Rijkaard
Frank Rijkaard was de belichaming van de complete moderne voetballer. Als inschuivende centrale verdediger of controlerende middenvelder combineerde hij fysieke onverzettelijkheid met een elegante techniek, ongeëvenaarde timing in de tackle en een sublieme opbouw van achteruit.
Als onmisbare schakel van het legendarische Nederlandse trio bij AC Milan (samen met Ruud Gullit en Marco van Basten) won hij in 1989 en 1990 tweemaal op rij de Europa Cup I, waarbij hij in de finale van 1990 tegen Benfica de enige treffer binnenschoof. Na een Europese titel met Oranje in 1988 keerde de gelouterde routinier terug naar Ajax, waar hij als vaderfiguur van het jonge elftal van Louis van Gaal in 1995 zijn carrière bekroonde met zijn derde Europa Cup I-winst.
4. Dennis Bergkamp
Waar andere aanvallers vertrouwden op fysieke kracht of pure snelheid, verhief Dennis Bergkamp voetbal tot hogere kunst. Zijn eerste aanname was legendarisch: met één subtiele voetbeweging controleerde hij de bal en zette hij gelijktijdig zijn tegenstander op het verkeerde been. Na vroege successen bij Ajax en een leerzame periode bij Internazionale beleefde hij zijn gloriejaren bij Arsenal.
In Londen groeide The Non-Flying Dutchman uit tot een clubicoon dat aan de basis stond van drie landstitels, waaronder het ongeslagen kampioenschap van The Invincibles in 2004. Buiten zijn clubprestaties schonk Bergkamp het Nederlandse voetbal een van zijn meest iconische momenten ooit: zijn fabelachtige treffer in de kwartfinale van het WK 1998 tegen Argentinië, waarbij hij een pass van Frank de Boer over zestig meter in de lucht doodlegde, Ayala uitkapte en met buitenkant rechts binnenschoot.
3. Ruud Gullit
In de late jaren tachtig was Ruud Gullit een wereldwijde sensatie. Met zijn opvallende dreadlocks, atletische fysiek en ongekende veelzijdigheid kon hij als spits, aanvallende middenvelder of vrije verdediger overal het verschil maken. In 1987 ontving hij de Gouden Bal voor de beste voetballer van Europa en stapte hij voor een toenmalig wereldrecordbedrag van PSV over naar AC Milan.
Als captain van Oranje schreef Gullit in de zomer van 1988 geschiedenis door Nederland in München met een vlammende kopbal naar de allereerste internationale hoofdprijs te koppen. Samen met Van Basten en Rijkaard leidde hij Milan vervolgens naar twee opeenvolgende Europa Cup I-zeges. Gullit bracht een ongekende schwung en moderne bravoure in het Nederlandse elftal die generaties na hem inspireerde.
2. Marco van Basten
Marco van Basten geldt internationaal als het archetype van de perfecte centrumspits: technisch begaafd met beide benen, kopsterk, acrobatisch en gezegend met een dodelijke koelbloedigheid voor het doel. Driemaal werd hij bekroond met de Ballon d’Or (1988, 1989 en 1992), een aantal dat slechts door Cristiano Ronaldo en Lionel Messi is overtroffen.
Zijn magistrale tegendraadse volley uit een onmogelijke hoek tegen de Sovjet-Unie in de EK-finale van 1988 staat gebeiteld in het collectieve geheugen als een van de mooiste doelpunten uit de mondiale voetbalhistorie. Bij Ajax en AC Milan reeg hij de topscorerstitels en prijzen aaneen. Aan zijn briljante carrière kwam helaas op amper 30-jarige leeftijd een tragisch einde door aanhoudende, zware enkelblessures na talloze aanslagen van wanhopige verdedigers. Ondanks zijn vroegtijdige afscheid blijft zijn status als spits onaangetast.
1. Johan Cruijff
Johan Cruijff was meer dan de beste voetballer die Nederland ooit heeft voortgebracht; hij was een revolutionair die de sport wereldwijd herdefinieerde. Als onbetwiste leider van Ajax leidde hij de Amsterdammers tussen 1971 en 1973 naar drie opeenvolgende Europa Cups I, waarna hij Barcelona verloste van een veertien jaar durend titeltrauma en driemaal de Ballon d’Or in ontvangst nam.
Zijn fabelachtige versnelling, het overzicht over het hele veld en innovaties zoals de befaamde Cruijff Turn tegen Zweden op het WK van 1974 maakten hem tot de spil van het Totaalvoetbal. Cruijff dicteerde niet alleen zijn eigen acties, maar dirigeerde met handgebaren voortdurend de looplijnen van zijn medespelers. Zijn filosofie over ruimte, balbezit en schoonheid legde het fundament onder het moderne topvoetbal, waarmee zijn nalatenschap op en buiten het veld voor altijd ongeëvenaard blijft.
Reageren