Werelderfgoed staat symbool voor plekken die zo bijzonder zijn dat de hele wereld er belang bij heeft ze te behouden. De Werelderfgoedlijst van de Unesco telt inmiddels meer dan 1200 sites, verspreid over bijna 170 landen. Sommige landen springen er met kop en schouders bovenuit. Dit zijn de tien landen met de meeste werelderfgoedsites, van cultureel tot natuurlijk erfgoed.
10. Iran, 30 sites
Iran, het voormalige Perzië, heeft een geschiedenis die duizenden jaren teruggaat en dat is goed te zien aan de lijst van werelderfgoedsites. In de stad Bam in het zuidoosten van het land staat de Arg-e Bam, een van de grootste bouwwerken ter wereld die volledig zijn opgetrokken uit leemsteen. De vestingstad werd zwaar getroffen door een aardbeving in 2003, maar staat nog altijd op de Werelderfgoedlijst vanwege haar unieke bouwstijl.
Ook de natuur van Iran levert werelderfgoed op. De zoutwoestijn Dasht-e Lut in het zuidoosten van het land geldt als een van de heetste plekken op aarde, met bodemtemperaturen die kunnen oplopen tot ruim 70 graden Celsius. Iran voegde eind 2026 nog een nieuwe site toe aan de lijst, het fort Alamut, bekend van de middeleeuwse sekte der Assassijnen.
9. Rusland, 33 sites
Rusland is het grootste land ter wereld en dat vertaalt zich ook in een flinke hoeveelheid werelderfgoed, verdeeld over cultuur en natuur. Het historische centrum van Sint-Petersburg, het Kremlin en het Rode Plein in Moskou zijn de bekendste voorbeelden van Russisch cultureel erfgoed. De laatste toevoeging aan de lijst waren in 2025 de rotsschilderingen in de Sjoelgan-Tasjgrot in Basjkirostan, met afbeeldingen van mammoeten die duizenden jaren oud zijn.
Op natuurlijk vlak springt het Baikalmeer in het zuiden van Siberië eruit. Met een maximale diepte van 1642 meter is het niet alleen het diepste meer ter wereld, het is met 25 miljoen jaar ook het oudste. Het meer bevat ongeveer een vijfde van al het zoete oppervlaktewater op aarde en herbergt dieren die nergens anders voorkomen, zoals de Baikalrob.
8. Verenigd Koninkrijk, 35 sites
Het Verenigd Koninkrijk telt 35 werelderfgoedsites, inclusief de sites in de Britse overzeese gebieden zoals Bermuda en Gibraltar. Het merendeel is cultureel erfgoed: paleizen, kerken, kathedralen en industriële landschappen uit de tijd van de Industriële Revolutie. De kathedraal van Canterbury, zetel van de Anglicaanse Kerk, is een van de bekendste. Vlakbij staat ook Saint Martin’s Church, vermoedelijk het oudste nog in gebruik zijnde kerkgebouw van Engeland.
De Jurassic Coast in het zuiden van Engeland dankt haar naam aan de talloze fossielen uit de Trias-, Jura- en Krijtperiode die in de steile kliffen zijn teruggevonden. Ook het Lake District, bekend van zijn meren en heuvels, staat op de lijst. Het Verenigd Koninkrijk is een van de weinige landen die ooit een site kwijtraakten: de historische haven van Liverpool werd in 2021 van de lijst geschrapt vanwege nieuwbouw die de skyline aantastte.
7. Mexico, 36 sites
Mexico kent een rijke geschiedenis met sporen van de Maya’s en de Azteken en dat levert het land 36 werelderfgoedsites op, veruit het meeste van alle landen in Amerika. De ruïnes van Teotihuacan, met hun kenmerkende trapvormige piramiden, trekken jaarlijks miljoenen bezoekers. Iets zuidelijker herinnert de wijk Xochimilco in Mexico-Stad aan de kanalen die de Azteken ooit aanlegden.
Het biosfeerreservaat Sian Ka’an in het zuidoosten van Mexico combineert natuur en cultuur. Het gebied bevat niet alleen koraalriffen, mangroves en tropisch regenwoud, maar ook 23 archeologische resten van Maya-nederzettingen. In 2025 voegde de Unesco de Wixárikaroute toe aan de lijst, een eeuwenoude pelgrimsroute van het Wixárika-volk die dwars door vijf Mexicaanse staten loopt.
6. India, 45 sites
India telt inmiddels 45 werelderfgoedsites en klimt daarmee gestaag op de ranglijst. Het bekendste voorbeeld is de Taj Mahal, het witmarmeren mausoleum dat keizer Shah Jahan in de zeventiende eeuw liet bouwen voor zijn overleden vrouw Mumtaz Mahal. Aan het mausoleum werd zestien jaar gewerkt en het geldt tegenwoordig als een van de zeven moderne wereldwonderen.
Opvallend is dat ook Indiase bergspoorwegen op de lijst staan. De Darjeelingspoorweg, de Nilgiri Bergspoorweg en de Kalka-Shimla Spoorweg worden gezamenlijk erkend als voorbeeld van gedurfde spoorwegbouw in lastig, bergachtig terrein. Recent voegde India onder meer de Marathaanse vestingwerken en de boeddhistische site Sarnath toe aan de lijst.
5. Spanje, 50 sites
Spanje staat met 50 werelderfgoedsites stevig in de top vijf. Een groot deel daarvan is te danken aan Antoni Gaudí, de Catalaanse architect wiens werken gezamenlijk op de lijst staan. Het bekendste bouwwerk van Gaudí is de basiliek Sagrada Familia in Barcelona, waaraan sinds 1882 wordt gebouwd en die nog altijd niet af is.
Het historische centrum van Córdoba, met de kathedraal die ooit de moskee Mezquita was, en het fort Alhambra bij Granada horen tot de meest bezochte Spaanse werelderfgoedsites. Ook het koninklijk paleis Alcázar Real in Sevilla staat op de lijst. Van de 50 Spaanse sites zijn er 44 cultureel, vier natuurlijk en twee van gemengde aard.
4. Duitsland, 55 sites
Duitsland telt 55 werelderfgoedsites, waaronder de paleizen en parken van Potsdam en Berlijn. Ook de Bauhauslocaties in Weimar, Dessau en Bernau staan erop. Het Bauhaus begon als school voor kunstenaars en architecten en groeide uit tot een van de invloedrijkste kunst- en architectuurstromingen van de twintigste eeuw.
Het Midden-Rijndal, het bochtige dal van de Rijn tussen Koblenz en Bingen, staat bekend om zijn middeleeuwse burchten en pittoreske wijndorpjes. Het gebied is al eeuwenlang een inspiratiebron voor kunstenaars en schrijvers. Duitsland raakte in 2009 wel een site kwijt: het Elbdal bij Dresden werd van de lijst gehaald nadat er een brug dwars door het beschermde landschap werd gebouwd.
3. Frankrijk, 56 sites
Frankrijk staat met 56 sites in de subtop van deze lijst. Wie aan Frans erfgoed denkt, komt al snel uit bij het koninklijk kasteel van Versailles, dat Lodewijk XIV in de zeventiende eeuw liet bouwen inclusief de grootste Franse tuin ter wereld. Ook het kasteel van Fontainebleau, waar onder meer Napoleon woonde, staat op de lijst, evenals de kathedraal van Chartres en de Mont Saint-Michel.
In Normandië kreeg de havenstad Le Havre, die na de Tweede Wereldoorlog innovatief werd herbouwd, ook de status van werelderfgoed. Het Scandola-natuurreservaat op Corsica vertegenwoordigt het Franse natuurlijke erfgoed, met steile rotskusten en heldere zee die zeldzame vogelsoorten aantrekken. Van de Franse sites is de overgrote meerderheid cultureel, slechts een klein deel is natuurlijk of gemengd.
2. China, 61 sites
China staat op de tweede plaats met 61 werelderfgoedsites. De Chinese Muur is waarschijnlijk het bekendste voorbeeld, een verdedigingswerk van honderden kilometers lang dat de noordgrens van China moest beschermen tegen invallers. De Verboden Stad in Beijing, het vijftiende-eeuwse paleizencomplex van waaruit de Chinese keizers regeerden, is een andere publiekstrekker. Ook het Zomerpaleis en de Tempel van de Hemel in Beijing staan op de lijst.
Naast cultureel erfgoed heeft China ook flink wat natuurlijk erfgoed te bieden. Het Nationaal Park Lushan geldt als een van de mooiste natuurgebieden van het land, met steile bergwanden en dichte bossen die al eeuwenlang dichters en kunstenaars inspireren. China voegt vrijwel elk jaar nieuwe sites toe aan de lijst en kruipt daarmee steeds dichter naar de koppositie.
1. Italië, 62 sites
Italië gaat aan kop met 62 werelderfgoedsites, meer dan enig ander land ter wereld. Dat is opmerkelijk voor een land dat qua oppervlakte kleiner is dan Californië. De verklaring ligt in de gelaagde geschiedenis: Etrusken, Romeinen, Byzantijnen, Normandiërs en renaissancekunstenaars lieten allemaal hun sporen na binnen een compact gebied. De historische stadskernen van Rome, Venetië en Florence staan alle drie op de lijst, evenals de scheve toren van Pisa.
Ook minder voor de hand liggende steden als Ravenna, Vicenza, Verona en Matera staan op de Unesco-lijst, net als de Amalfikust, een schilderachtige kustlijn met steile klippen ten zuiden van Napels. Italië voegt bijna elk jaar wel een nieuwe site toe, waardoor het land zijn voorsprong op China vooralsnog weet vast te houden.
Wat opvalt aan deze lijst is hoe snel de verhoudingen verschuiven. Landen als India en Mexico klimmen jaar na jaar op, terwijl grootmachten als de Verenigde Staten juist zijn weggezakt uit de top tien. Werelderfgoed is dan ook geen statisch gegeven, maar een lijst die meebeweegt met opgravingen, natuurbehoud en de politieke wil om erfgoed te laten erkennen. Nederland staat met 10 sites veel lager op de lijst. Daar schreven we eerder al een artikel over: de 10 Nederlandse sites op de Unesco werelderfgoedlijst.
Reageren